رخدادى همزمان با هجرت
322 - رخداد هجرت با ماجرايى كه از سوى قريش به وقوع پيوست همزمان شد و بسيارى از نويسندگان سيره چنين گمان كردند كه همين ماجرا علّت هجرت رسول خدا ( ص ) بود و هجرت از آن ناشى شده است امّا به عقيدهء ما هجرت به مدينه مسألهاى از پيش تعيين شده و برنامهاى حساب شده بوده [ و اتّفاقا با آن ماجرا همزمان شده ] است .
خداوند در قرآن كريم مىفرمايد : « [ به يادآر ] آن هنگام را كه كافران دربارهء تو چنين انديشيدند و نقشه پرداختند كه تو را [ از آنچه دارى ] باز دارند يا تو را بكشند يا [ از شهر ] برانند . آنان تدبير مىكنند و خداوند نيز تدبير مىكند و خداوند بهترين تدبير كنندگان و چاره پردازان است » . « 10 »
بر اساس اين آيه مشركان براى خود نقشهها و طرحهايى مىپردازند و خداوند نيز امورى را تمهيد مىكند و رسول خدا را متوجه آن مىسازد . آن زمان همان هجرت است ، امّا نقشهاى كه مشركان پرداختند خلاصهء آن از اين قرار است :
مشركان مشاهده كردند پيروان محمّد ( ص ) از مكّه بيرون رفتهاند تا در سرزمينى ديگر گرد هم آيند و به همراه مردم يثرب قدرتى را تشكيل دهند كه در مقابل شرك مىايستد و بر مشركان مىتازد . در چنين وضعيّتى آنان كه ، بىترديد ، بيش از همهء مخالفان با رسول خدا ( ص ) و پيروانش دشمنى داشتند ناگزير آن نيروى در حال شكل گرفتن را در مقابل خود و تهديد عليه خود مىديدند و چارهاى جز آن نبود كه قبل از ريشهدار شدن خطر و قبل از به تحقق پيوستن آمال مسلمانان براى رويارويى با آن چاره كنند .
اينك اگر چه پيروان رسول خدا ( ص ) هجرت كرده بودند و جز تنى چند از
هامش
( 10 ) - انفال / 30 .