مىداد . او از هيچ قبيله و گروهى كه در موسم حج به مكّه آمده است اطلاع نمىيافت مگر آن كه آنان را به اسلام ، به توحيد و ايمان به خداوند و به اين كه او رسول خداست دعوت مىكرد و از وجود هيچ بزرگى در ميان آنان كه گفتههايش مورد پذيرش ديگران قرار مىگيرد مطلع نمىشد مگر آن كه [ به صورت اختصاصى ] اسلام را بر او عرضه مىداشت .
آن حضرت با بسيارى از كسانى كه از شمال و جنوب سرزمين عرب به مكّه آمده بودند و كسانى كه در مجاورت روم يا ايران قرار داشتند ملاقات فرمود و در پى ملاقات با يكى از قبايل ربيعه كه در مجاورت ايران مىزيستند و آن حضرت در ميان آنان مردانى غيرتمند از اشراف عرب كه صاحب معرفت و ادراك و اهل درك و فهم بودند ، به ملاقات مردانى از يثرب رفت و در ابتدا با گروههاى اندكى از آنان ديدار كرد و در ادامه ، آنان همه در پى هدايتى الهى و به دنبال اعلام پيروى از پيامبر ( ص ) بر اساس ايمان به او بر تأييد و يارى او اتّفاق كردند .
يثرب با اوضاع و احوال خاصّ خود و با ويژگيهايى كه داشت ، همان سرزمينى بود كه مىتوانست دعوت محمدى ( ص ) را بپذيرد چرا كه يهوديان ساكن اين شهر - آنچنان كه خوى و خصلت يهوديان در هرجا كه باشند نيز همين است - با ساكنين اصلى آن جنگ داشتند و با آنان در صلح و هماهنگى نبودند . از ديگر سوى ساكنان يثرب بتپرست و يهوديان اهل كتاب بودند و با استفاده از اين موقعيت آنان را چنين تهديد مىكردند كه در زمان حاضر پيامبرى مبعوث شده كه يهوديان را در مقابل بتپرستان يارى مىدهد ، آنگونه كه قرآن كريم به اين موضوع اشاره كرده ، مىفرمايد : « هنگامى كه كتابى از جانب خداوند بر آنان آمد كه آنچه را آنان در ميان خود داشتند مورد تصديق قرار مىداد و در حالى كه آنان آمد از اين پيش [ به استناد آمدن او ] خود را بر مشركان پيروز مىخواندند آن هنگام كه همانچه مىشناختند به ميان آنان آمد بدان كافر شدند . پس لعنت خداوند بر كافران باد » . « 13 »
هامش
( 13 ) - بقره / 89 .