از دانش داده نشدهايد » « 22 » .
آنسان كه ملاحظه شد همه اين پاسخها در قالب آيات قرآن به گوش مشركان رسيد و همه كسانى كه غوغاى ناتوانى و درماندگى رسول خدا ( ص ) در رويارويى و پاسخدادن به آنان را به پا كرده بودند ، آن را شنيدند و يا آن را خواندند . آن آيات در ميان آياتى از قرآن كريم كه پيامبر بر آن مردم تلاوت مىفرمود بر آنان خوانده مىشد و بىترديد ، اين امر اثرى قوى در آنان و در همه كسانى كه از ماجراى اين مخاصمه ميان پيامبر ( ص ) و مشركان آگاهى يافته بودند و نيز در رأس همه آثار فراوانى را در دلهاى كسانى بر جاى گذاشت كه روح قرآن و دلايل اعجازش در قلبهاى آنان جريان يافته بود . اينك جاى اين پرسش است كه آيا با اين همه آن مردم ايمان آوردند ؟ قدر مسلّم آن است كه اين ماجرا دستكم بر ايمان ايمان آوردگان افزود .
اشتياق به شنيدن قرآن
247 - هنگامى كه عتبة بن ربيعه به حضور رسول خدا ( ص ) رسيد تا به نام قريش از آن حضرت دلجويى كند و هنگامى كه پيشوايى و مهترى قوم يا سلطنت و يا ثروت فراوان و يا اين را كه چنانچه پيامبر جن زده است مىتوانند براى او پزشكى حاضر كنند به وى پيشنهاد كرد ، رسول خدا ( ص ) پس از پاسخهايى كه همهء پيشنهادهاى آنان را رد مىكرد ، آياتى از ابتداى سورهء فصّلت را بر او تلاوت فرمود .
او نيز در پى شنيدن اين آيات به ميان دوستان و يارانش بازگشت و به آنان گفت : « اى مردم ، امروز در اين مسأله از من فرمان بريد و از آن پس نافرمانيم كنيد كه به خدا سوگند ، از اين مرد سخنانى شنيدم كه تاكنون گوشم همانند آن نشنيده است و نمىدانستم در پاسخ آنچه عرضه دارم » .
مشركان پس از آنكه از تأثير اعجازى قرآن آگاهى يافته بودند ، بسيار به اين علاقه داشتند كه به قرآن كريم گوش فرا دهند ، البتّه نه براى آنكه بدان ايمان
هامش
( 22 ) - اسراء / 85 .