از قريش نيز كه اسلام آوردند و از مكّه بيرون آمدند و رسول خدا ( ص ) آنان را نپذيرفت بر سر راههاى تجارى قريش به كمين نشستند و آنان را گرفتار مشكلات و دردسرهاى تازهاى كردند ، برخى از كاروانيان را كشتند و - آنسان كه در فصول آينده به بحث از اين مسأله خواهيم پرداخت - اموال فراوانى از آنان به غنيمت گرفتند .
شجاعت رسول خدا ( ص ) در ميدان نبرد
160 - جنگ و نبرد كه براى محمّد ( ص ) و اصحابش خوشايند نبود بر آنان نوشته شد ، چرا كه دعوت اسلامى مىبايست به راه خويش ادامه دهد و دشمنان را از سر راه كنار زند تا دين الهى همهگير و دلها به راستى رهنمون شود و ديگر فتنهاى و اكراهى بر ترك آيين هدايت و سر در گمراهى فرو بردن وجود نداشته باشد . اين مهم در هنگامى صورت مىپذيرفت كه خداوند به فرستادن دين حق بر مؤمنان منّت نهاده بود و اهل ايمان از اين بيش نمىتوانستند خوارى و ذلّت ببينند و به يارى آن دين كه منّتى الهى بر آنان است نپردازند . به همين سبب نيز به مؤمنان اجازهء دفاع و نبرد داده شد ، آنجا كه خداوند فرمود : « به كسانى كه هدف نبرد مشركان قرار گرفتهاند بدان سبب كه مورد ستم قرار گرفتهاند اجازهء نبرد داده مىشود و خداوند بر يارى آنان تواناست ، آن كسانى كه بناحق از خانه و كاشانهء خود رانده شدند و هيچ جرمى نداشتند جز آنكه مىگفتند پروردگار ما اللّه است . اگر غلبهء برخى مردم بر برخى ديگر و يا پس راندن برخى به وسيلهء برخى ديگر نبود صومعهها ، كليساها ، عبادتگاهها و مساجدى كه در آن نام خداوند فراوان ياد مىشود ويران مىگشت . البتّه هر كه را به وى يارى دهد يارى خواهد كرد و خداوند قدرتمند و استوار است » « 79 » .
اينك با نزول اين آيات جهادى در راه خدا و براى يارى حق مىبايست و نيز مىبايست محمّد ( ص ) خود اين جهاد را در همه جبههها و در همهء مناطق و در همه
هامش
( 79 ) - حج / 40 - 39 .