خدا ( ص ) نيز با آرامشى ويژهء انسانهاى صابر و شكيبا چنين ديد كه راه اخير سالمتر و سنجيدهتر است و به همين دليل اين راه را پيمود و به اين نتيجه كه متّهم از اين ماجرا تبرئه است دست يافت . روشن است كه اتّخاذ چنين موضع مدبّرانهاى تنها از صبور حكيم و با تدبيرى ساخته است كه در آن هنگام كه انديشه فرو مىماند و عواطف برانگيخته مىشود و پا به صحنه مىگذارد عقل و انديشه را بر هرچيزى ديگر غلبه دهد . چنين كسى جز محمّد ( ص ) نبود كه هميشه حكمت و تدبير بر دل و انديشهء او حكم مىراند .
صبر پيامبر ( ص ) در گرفتاريها و ناملايمات و در هنگام نبرد صبر كسى بود كه قبل از رخدادن بلا و گرفتارى آن را پيش بينى مىكند و خود را براى رويارويى با آن آماده مىسازد ، چه ، خداوند از اين پيش او را از آنچه بر وى و بر مؤمنان خواهد رسيد آگاه ساخته بود تا در مقابل آن صابر و پايدار باشند ، آنجا كه فرمود : « ما شما را به برخى از ترس ، گرسنگى و كاستى در ثروتها و جانها و ميوهها خواهيم آزمود و صابران را بشارت باد ، آنانى كه چون مصيبتى به آنان در رسد گويند ما از خداييم و به سوى او باز مىگرديم » « 70 » . نيز فرموده بود : « آيا گمان كردهايد كه به بهشت در خواهيد آمد و همانند آنچه بر كسانى كه قبل از شما بودند نخواهد رسيد كه سختى و گرفتارى به آنان رسيد و چنان دچار تكانهايى سخت شدند كه رسول و كسانى كه با او ايمان آوردهاند گفتند پيروزى و يارى الهى كى خواهد بود . هان كه پيروزى و يارى الهى نزديك است » « 71 » . همچنين فرموده بود : « آيا گمان كردهايد به بهشت در خواهيد آمد بىآنكه خداوند كسانى از شما را كه جهاد كردند و صابران و پايداران را بداند ؟ » « 72 » . در جاى ديگر نيز فرموده بود : « اى ايمان آوردگان صبر ورزيد و
هامش
( 70 ) - بقره / 156 - 155 .
( 71 ) - همان / 214 .
( 72 ) - آل عمران / 142 .