پرداخته پراكنده و از انديشيدن در حقّ دور مىسازد . اين در حالى است كه مراقب آن بود كه به آنان آزادى انتخاب كردن بدهد و در جوّى آكنده از آرامش و سكوتى انديشه برانگيز مجال سنجيدن امور را به آنان بخشد . از ديگر سوى خشم و غضب مخاطب را به انكار و مخالفت وادار مىسازد و اين در حالى است كه رسول خدا ( ص ) مىخواست تا ريشهء كينههاى دشمنى بر انگيز را از دلهاى آن مردم بر كند و به جاى آن نيروى حقيقت و حقيقت طلبى را در آن جارى سازد و جاى دهد تا آن نيرو به آرامى و در حالى كه آنان هيچ هراس و نگرانيى از جانب آن ندارند و از آن ناحيه اطمينان دارند در دل و انديشهء آنان فرو نشيند .
او به گونهء طبيبى كه به معالجهء مريضى پرداخته كه دهانش كف كرده و غوغا به راه انداخته است امّا طبيب با حكمت و تدبير با وى برخورد كرده و مىداند كه اين فريادها و اين مقاومت در برابر معالجه از طبيعت مرض زاييده شده و سرانجام او به هدف خود كه شفا بخشيدن به آن مريض است خواهد رسيد صبر و پايدارى و تحمّل مىكرد و البتّه بايد نيز چنين مىبود تا بىآنكه مخاطبان خود را آزرده و نگران سازد و يا با آنان كينه و دشمنى ورزد به هدف خويش دست يابد .
پيامبر ( ص ) بر مسخره و ريشخندى كه مشركان مىكردند صبر ورزيد و خود را بدان ملزم مىدانست كه هرچه آنان بر ريشخند و مسخرهاى كه مىكنند بيفزايند ، توجّه او به امر دعوت ، قدرت و توان بردبارى او و رغبت وى به پايدارى در مقابل آنان فزونى گيرد ، بىآنكه هيچ نوميدى در او راه يابد و يا توانش به سر آيد ، چرا كه صبر و پايدارى نوميدى را دور مىسازد ، اميد را پيش مىآورد ، به راهى كه شايستهتر است رهنمون مىگردد و دلها را ، اگر كه در آن نيرويى براى زنده ماندن وجود داشته باشد ، بيدار مىكند . اين حقيقتى ترديد ناپذير است كه صبر و تحمّل ورزيدن در مقابل كسانى كه دلهايشان گريزان و رمنده است ، به سان آب دادن و تربيت يك نهال است كه نمىميراند بلكه زندگى به بار مىآورد . از ديگر سوى نيز ، ناشكيبايى كردن و به منازعه و مشاجره پرداختن ، دل را از حق به خود مشغول
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 443
مساهمون: حسين صابري
ص٤٤٣