مىدهد : فضيلت دوستى ، چنگ زدن به فضايل و پرداختن به حق آن را در بر مىگيرد ، حسن معاشرت و صفاى دوستى را شامل مىشود ، صلهء رحم و نيكى كردن به همسايهء نزديك و دور را مشمول خود مىسازد ، ديگر دوستى و مدارا ورزيدن با مردم را شامل مىگردد ، تواضع و فرو نهادن بال رحمت و حمايت براى مردم را در خود جاى مىدهد ، انسان دوستى و برخورد خوب با مردم را در بر دارد ، شامل حلم و بردبارى و خويشتندارى و پرهيز از جفا مىگردد ، فرو خوردن خشم و دورى گزيدن از غيظ و كينه را در پوشش خود مىگيرد . شرم و حيا و بر ديگران - چه آشنا و چه ناآشنا - سلام كردن را نيز مىگيرد ، سخاوت و گذشت از هر آنچه دارد و بىاعتنايى بدانچه بيرون از اختيار اوست را مشمول خود مىسازد ، خشونت و سختگيرى را از ساحت صاحب اين صفت دور مىكند ، بخشش خطاكاران و صرفنظر از لغزش آنان را در بر مىگيرد ، شامل مقابله به نيكى با آن كه بد كرده است مىشود ، پيراستن و رهاندن دل از كينهها را دربر دارد ، روى برتافتن از جاهليّت و ترك مجادله و ستيزه جويى و پرهيز از دشنامگويى را در خود دارد و بالاخره آسانگيرى بر مردم و پرهيز از سختگيرى و جذب ديگران و بشارت دادن به آنان و خوددارى از طرد ايشان را شامل مىگردد .
كوتاه سخن آنكه ، « اخلاق نيكو » ، تهذيب نفس ، تربيت وجدان ، انس گرفتن با مردم و نزديك شدن به آنان و نيز آغوش حمايت بر آنان گشودن ، تواضع و فروتنى ، مدارا با ضعيفان و نزديك شدن به آنان ، دردمند بودن به دردهاى آنان و شادمانى به شادى ايشان و با آنها آميخته بودن را - البتّه بىآنكه از آنان تأثيرى پذيرفته و به گناه دامن زده باشد - شامل مىگردد .
اين حقيقتى روشن است كه « اخلاق نيكو » چنان تأثيرى در پيشبرد دعوت حق از خود برجاى مىگذارد كه هيچ برهانى و هيچگونه قياس و استدلالى نمىتواند چنان اثرى را بيافريند . اين نيز روشن است كه چنين چيزى از اوصاف نبوّت است .
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 342
مساهمون: حسين صابري
ص٣٤٢