توجيهات او وجود دارد و به سبب همين سادگى تعابير و ژرف معنى است كه كلام او بسرعت حفظ مىشود ؛ چه ، اين كلام سخنى است كه براى حفظ شدن گفته مىشود .
ب - يكى از خصايص بلاغت نبوى آن است كه آن حضرت در بيان حقايق از حدود عقل فطرى بشر فراتر نمىرود به گونهاى كه عقل مىتواند كلام او را با همه جلال و عظمت معنى و عمق و قدرت نفوذ آن در دلها درك كند ؛ بويژه آنكه مخاطبان علم امورى را در كلام او مىيابند كه تاكنون از آن آگاهى نداشتهاند .
شايسته است فرمودهء آن حضرت در مورد وحدت امّت اسلامى و تعاون بايستهء آن را بنگريد : « مؤمن با مؤمن ديگر چون ساختمانى است كه برخى از بخشهاى آن برخى ديگر را استوار مىدارد » . نيز اين كلام او را كه « مثل مؤمنان در دوستى و مهربانى با همديگر مثل پيكرى است كه چون عضوى از آن به درد آيد ديگر اعضاى ديگر با تب و بيدار خوابى با آن همراهى و همدردى مىكند » ، همچنين اين سخن او را بخوانيد دربارهء پيمانهايى كه در حالى بسته مىشود كه هنوز دلها پر از كينه است و كينه از آن بركنده نشده است ، آنجا كه دربارهء چنين پيمانهايى مىفرمايد : « اينها آرامش و آتش بسى روى دود و آتش است » . از اين تشبيه زيبا هر انسانى مىفهمد كه دلها فاسد است و اين صلح ظاهرى بر كينههايى كه به دلها در آميخته و با آن عجين شده غلبه نمىيابد . از قبيل همين تعابير روشن است : فرمودهء آن حضرت در فضيلت كار و تلاش و اينكه هركس بايد خود بار خويش را بر دوش كشد و براى كمك كردن به ديگران به گاه امداد طلبى آنان آماده باشد ، آنجا كه مىفرمايد : « دست بالاتر بهتر از دستى است كه پايين باشد » ؛ كلام او دربارهء امرى كه در آن اختلافى نباشد ، با اين تعبير كه « دو بز به هم شاخ نمىزنند » ؛ فرمودهء آن حضرت در مورد پخش شدن خيرات و بركات خداوند در سرتاسر سرزمين و برخوردارى هر سرزمينى از سهم خاص رزق و روزى خود ، آنجا كه مىفرمايد : « هر سرزمينى با آسمان خود است » ؛ و بالاخره فرمايش وى دربارهء مدارا با زنان در فرمانى كه مردان با خشونت آنان را به
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 333
مساهمون: حسين صابري
ص٣٣٣