سوراخ گزيده نمىشود و « السّجيد من وعظ بغيره » يعنى خوشبخت كسى است كه از سوى ديگرى نصيحت و اندرز داده شود » .
بدينسان قاضى عياض با مطرح كردن عباراتى جامع از آن حضرت و با طرح معانيى بلند و و الا و الفاظى كه از آن نور برمىخيزد و حقايق اين هستى را به بيان مىآورد ، به اثبات فصاحت كلام پيامبر ( ص ) و بلاغت محمّدى ( ص ) مىپردازد .
126 - اگر بخواهيم سخنان كسانى از صحابهء او را كه كلام رسول خدا را بىواسطه شنيدند و به تماشاى جمال آن پرداختند و نيز سخنان كسانى را كه به نقل روايات ديگران در سيرهء او پرداختهاند رها كنيم و تنها در احاديث صحيح و مدوّن كه عادلان طبقه پس از طبقه از او نقل كردهاند بنگريم و اگر بخواهيم از عبارات آن بزرگ شيوهء سخن او را دريابيم و از كلماتى كه از او رسيده معانى بلند و استوار كلام او را بجوييم ، از برخى از آنچه در اين سير و تأمل به دست مىآيد به نكاتى از اين قبيل دست خواهيم يافت :
الف - الفاظ در سخنان او ساده و روان آمده و ما در اين سخنان شاهد نوعى جمال و آراستگى طبيعى هستيم . الفاظ را در هماهنگى و انسجام مىبينيم كه برخى در دامن برخى ديگر قرار گرفتهاند ، با ايجاز در لفظ و استوارى در معنى و توجّه به مقصد سخن و گاه نيز اعطاى تصويرى حقيقى از آن مقصد و منظور . به هر حال سخن او را جمالى طبيعى چون جمال و آراستگى طبيعت است . اگر مىخواهيد بيشتر اين حقيقت را لمس كنيد مىتوانيد سخن او را در دعوت به قناعت و خشنودى به همان اندك موجود و پرهيز از لجاجت ورزى كه حاصل چنين روحيّهاى است ، بدقّت بنگريد آنجا كه مىفرمايد : « بىنيازى از فراوانى مال و ثروت نيست ، بلكه بىنيازى [ در ] غناى نفس است » . از همين قبيل است فرمودهء او در دعوت به خويشتندارى ، آنجا كه مىفرمايد : « قدرتمند بودن به بر زمينزدن ديگران نيست ، بلكه قدرتمند كسى است كه در هنگام خشم خويشتندار باشد » .
چنين تعابير ساده و پر ژرفا همهجا در كلام رسول خدا ( ص ) در همه
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 332
مساهمون: حسين صابري
ص٣٣٢