بعدى پيرامون اين خانه بپردازيم .
بنا بر مشهور ابراهيم نخستين كسى است كه خانهء كعبه را بنا كرد و در هيچ سند تاريخى درستى نيامده است كه اين خانه قبل از زمان ابراهيم بنا شده باشد . ابن كثير در اين باره مىگويد :
« در هيچ خبر صحيحى از معصومى نيامده كه اين خانه قبل از ابراهيم بنا شده است . كسانى نيز كه به كلمه « مكان البيت » « 14 » براى اثبات اين مدّعا كه خانه از پيش بنا شده بود استدلال كردهاند ، اين كلمه نه در چنين معنايى ظهور دارد و نه بر چنين مدّعايى دلالت مىكند . زيرا مراد از « مكان البيت » در اينجا همان مكانى است كه در علم الهى ، مشخّص و در تقدير او ، مقرّر و در نزد همه پيامبران از آدم تا ابراهيم مورد احترام و تعظيم بود .
پيش از اين يادآور شديم كه رواياتى دال بر اين وجود دارد كه آدم گنبدى بر اين نقطه بنا كرد و فرشتگان به وى گفتند : « ما پيش از تو اين خانه را طواف كرديم . نيز رواياتى دال بر اين كه كشتى نوح چهل روز پيرامون آن چرخيد و رواياتى ديگر از اين قبيل وجود دارد امّا همهء اين روايات از « اسرائيليات » است و از اين پيش يادآور شديم كه اين روايات را نه مىتوان رد كرد و نه مىتوان پذيرفت » « 15 » .
ابن كثير ، در ادامه به اين نتيجه مىرسد كه تاريخ اسلامى هيچ بنيانگذارى براى كعبه قبل از ابراهيم نمىشناسد .
اينك ما نيز در همان حد كه ابن كثير توقّف كرده توقّف مىكنيم و در پى توهّمات يا افسانههايى كه گواهى بر تأييد آن در تاريخ صحيح وجود ندارد و هيچ مؤيّدى بر آن در كتب دينى صحيح و ثابت شده موجود نيست ، نمىرويم و در وادى گمان و وهم پرسه نمىزنيم كه « گمان هيچ ، از حق بىنياز نمىكند و بيانگر آن
هامش
( 14 ) - اشاره به آيه 26 سوره حج كه به عقيدهء استدلال كنندگان به مفهوم اين آيه جايگاه بيت الله پيش از زمان ابراهيم آماده و معيّن بوده است . م .
( 15 ) - ر . ك . البداية و النهاية ، ج 1 ، ص 163 . م .