استدلال مىكنم و به همين سبب برترى تو را بر مردمت آرزو دارم . اگر به برترى و پيشوايى دست يافتى ، به فضل با قومت رفتار كن و رفتارهاى ناباورانهء ناشى از جهل آنان را با حلم و بزرگوارى خويش بازدار ، با مهربانى و مداراى خويش تفرقهء آنان را به تجمّع بدل ساز كه مردان به كردار شايستهء خود بر مردان برترى مىيابند . هركس نيز مردم را به منزلت و موقعيّت آنان مقايسه كند فضل و برترى را از ميان برده و به اين معيار هيچكس بر ديگرى برترى نمىيابد . هميشه آنكه والاتر است بر آنكه فرومايهتر است برترى دارد » .
همين نوجوان وقتى مردى كامل شد بر جاى پدر نشست . او خود داراى فرزندانى شد كه كعب خردمندترين و با فضيلتترين آنها بود . او كه يكى از اجداد پيامبر ( ص ) است ، همانند پدر و جد خود مردى با تدبير بود . راويان سيره آوردهاند كه اين خطبه از اوست :
« اى مردم بشنويد و پند گيريد ، بفهميد و فرا گيريد ، شبى سايه گستر است و روزى پرتو افكن . آسمان ساختمانى رفيع و زمين گهوارهاى گسترده و ستارگان راهنمايانند و هيچ كدام بيهوده آفريده نشدهاند تا از تدبّر در آنها روى برتابيد . آنان كه خواهند آمد ، همانند گذشتگانند ، سراى آخرت پيش روى شماست و حقيقتى كه بدان يقين داريم غير از گمانهاى شما . با بستگان خود پيوند بر قرار سازيد و منسوبان به خويش را نيز با خود و در كنار خود حفظ كنيد ، به پيمانتان وفا ورزيد و اموال خود را براى به دست آوردن سود و حاصل به كار بنديد كه همين اموال مايهء جوانمردى و آبروى شماست ، اينها را از آنچه خداوند بر شما واجب ساخته دريغ مداريد .
حرمت حرم را پاس بداريد و به آن چنگ زنيد كه خبرى مهمّ در آنجا خواهد بود و در آنجا پيامبرى بزرگ بر خواهد خاست » .
البتّه سيره نويسان اين خطبه را به وى نسبت مىدهند . امّا ما نمىتوانيم به صدق و راستى و يا كذب اين نسبت حكم كنيم بلكه مسؤوليّت اين نسبت را به دوش آنان مىاندازيم ، خواه اين نسبت راست باشد و خواه دروغ .
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 158
مساهمون: حسين صابري
ص١٥٨