كوچ داد و به الهام خداوند بناى كعبه - يعنى نخستين خانهاى را كه براى عبادت بر پا مىشد - آغاز كرد ، همين نقطهء شروعى بود كه به تكوين اين شهر انجاميد . اين تصوير خلاصهاى از وقايعى است كه در گذشتهء اين شهر رخ داده و قرآن كريم نيز آن را يادآور شده است .
در تاريخ شواهدى وجود دارد كه ما را به گمانى راجح دربارهء آغاز پيدايش اين شهر مىرساند ، هر چند شناخت چگونگى و آغاز پيدايش يك شهر در گذشتهء بسيار دور - كه آثار آن نيز از ميان رفته است - نمىتواند به صورت يقينى به دست آيد . زيرا ، از يك سو خانههايى كه در چنان دوران دور از ما و آن هم در صحرا ساخته شده بر جاى نمانده و از ديگر سوى اين خانهها در سرزمينى برخوردار از يك حكومت ثابت قرار نداشته است كه بر اساس طرح و نقشهاى مشخص و در نظر گرفتن ضوابط مهندسى به ساختن و پرداختن شهرى بپردازد .
آنچه بيشتر به ذهن مىرسد آن است كه ساختن مكّه با بناى مسجد الحرام آغاز شده و سپس بتدريج پيشرفت كرده ، گذشت زمان بر بناهاى آن افزوده و بتدريج عمران و آبادى آن فزونى يافته است .
اگر بر اساس تصوّرى كه منابع دينى به آن اشاره دارد حدسى دربارهء بناى شهر مكّه بزنيم ، خواهيم گفت ايجاد اين شهر در حدود نوزده قرن قبل از ميلاد مسيح صورت پذيرفته است . بر اين اساس ، چنين به نظر مىرسد كه اين شهر قبل از مهاجرت اقوام آريايى به سرزمين هند بنا شده يا ابراهيم آن را بنا كرده است . زيرا ، به گمان ما ، اين اقوام در حدود قرن پانزدهم قبل از ميلاد به سرزمين هند رسيدند .
بدينترتيب ، هيچ شگفتى نخواهد داشت كه نامى از مكّه و كعبه و نيز بشارت آمدن محمد ( ص ) در وداهاى مقدس هنديان آمده باشد ، آنگونه كه به بيان اين مسأله خواهيم پرداخت .
به هر حال ، آنكه كعبه را بنا نهاد ، ابراهيم بود و پس از بناى كعبه ديگر بناها بر پيرامون آن ايجاد شد ، خواه آنكه بگوييم بناى كعبه قبل از وجود خانههايى در آن
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 105
مساهمون: حسين صابري
ص١٠٥