مفسران در تفسير آيهء
وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ
« 1 » گفتهاند : يعنى هرگاه از من ياد شود از تو نيز ياد خواهد شد - و اين در شرف و فخر بسنده كند .
محمّد بن على بن حسين عليه السّلام گفته است : خداوند پيامبر خويش را نكوترين ادب داد و فرمود :
خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ
. « 2 » سپس چون دانست كه او اين ادب را گرفته است فرمود :
إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ
« 3 » . هم آنگاه كه اطمينان يافت آنچه را دوست دارد در پيامبر صلّى اللّه عليه و آله هست به امت وى فرمود :
وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا
. « 4 »
همو روزى به همنشينان خويش گفت : شما مىگوييد اميدوار كنندهترين آيهء قرآن اين است كه فرمود :
قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً
« 5 » . امّا ما خاندان مىگوييم : اميدوار كنندهترين آيهء قرآن اين است كه فرمود :
وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى
« 6 » ؛ زيرا چون اين آيه نازل شد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از جبرئيل پرسيد :
آيا مرا آن اندازه مىدهد كه خشنودم سازد ؟ گفت : آرى . فرمود : پس ، از او خواهم خواست مرا آن اندازه دهد كه خشنودم سازد و آن اينكه امت مرا به آتش كيفر ندهد .
فصل [ 2 ] : درود فرستادن بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله
هادى بن مهدى بن منصور « 7 » نخستين كسى بود كه گفت : خداوند شما را به چيزى فرمان داده كه خود آغازگرش بوده و سپس فرشتگان را نيز در رديف پسين آورده و گفته است :
إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً
« 8 » . پس از او ديگر
هامش
( 1 ) . انشراح / 4 : و نامت را براى تو بلند گردانيديم .
( 2 ) . اعراف / 199 : گذشت پيشه كن و به كار پسنديده فرمان ده و از نادانان رخ برتاب .
( 3 ) . قلم / 4 : و راستى كه تو را خوبى والاست .
( 4 ) . حشر / 7 : آنچه را آن فرستاده به شما داد آن را بگيريد و از آنچه شما را بازداشت بازايستيد .
( 5 ) . زمر / 53 : بگو : اى بندگان من كه بر خويشتن زيادهروى رواداشتهايد از رحمت خدا نوميد مشويد . در حقيقت خدا همهء گناهان را مىآمرزد .
( 6 ) . ضحى / 5 : و به زودى پروردگارت تو را عطا خواهد داد تا خرسند گردى .
( 7 ) . در نسخهء عربى مهدى بن مهدى آمده ، امّا هادى بن مهدى بن منصور درست است ؛ زيرا مهدى فرزندى به نام مهدى نداشت و نام فرزند او هادى بود - ت .
( 8 ) . احزاب / 56 : خدا و فرشتگانش بر پيامبر درود مىفرستند . اى كسانى كه ايمان آوردهايد بر او درود فرستيد و به فرمانش به خوبى گردن نهيد .