يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا بَياتاً وَ هُمْ نائِمُونَ
. « 1 »
على بن ابى طالب عليه السّلام فرموده است : خداوند از باب مخير داشتن فرمان داد ، از سر بر حذر داشتن نهى كرد ، آسانگيرانه مكلف ساخت و نه پيامبران را بيهوده گسيل داشت و نه كتابها را باطل فرستاد .
ذلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ
. « 2 »
فصل [ 12 ] : دربارهء توانايى ، گشادهدستى و بىنيازى او
معاويه از سعيد بن عاص « 3 » پرسيد : چند فرزند دارى ؟ گفت : ده فرزند ، و بيشترشان پسرند . معاويه گفت :
يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَ يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ
. « 4 »
سعيد گفته است : به هركه بخواهد پادشاهى مىدهد و از هركه بخواهد پادشاهى را مىگيرد . « 5 »
ابو الفتح على بن محمّد بستى « 6 » كاتب شعرى از خود را كه در آن از همين آيه اقتباس كرده است برايم خواند . آن شعر چنين است :
اذا خدم السلطان قوم ليشرفوا * به و ينالوا كلّما يتشوّفوا
خدمت الهى و اعتصمت بحبله * ليعصمنى من كلّ ما اتخوّف
و خدمة من يولى السلاطين ملكهم * و ينزعه عنهم اجلّ و اشرف « 7 »
هامش
( 1 ) . اعراف / 97 : آيا ساكنان شهرها ايمن شدهاند از اينكه عذاب ما شامگاهان در حالىكه به خواب فرو رفتهاند به آنان برسد ؟
( 2 ) . ص / 27 : اين گمان كسانى است كه كافر شدهاند ، پس واى از آتش بر كسانى كه كافر شدهاند .
( 3 ) . نام كامل او سعيد بن عاص بن امية بن عبد شمس و از كسانى بود كه عثمان آنان را براى كتابت قرآن فراخواند . به طبرستان و گرگان حمله كرد و از جانب معاويه كارگزار مدينه شد . در حدود سال 53 ق . درگذشت .
بنگريد به : الاصابه ، ج 2 ، ص 46 - ت .
( 4 ) . شورى / 49 : به هركس بخواهد فرزند دختر و به هركس بخواهد فرزند پسر مىدهد .
( 5 ) . اشاره به آيهء 26 سورهء آل عمران :قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ- ت .
( 6 ) . ابو الفتح على بن محمّد بستى ، اديب و شاعرى بود كه در شعر خود بديع و تجنيس بسيارى به كار گرفت . او در حدود سال 400 ق . و به روايتى 407 ق . در بخارا درگذشت . بنگريد به : يتيمة الدهر ، ج 4 ، ص 303 ؛ وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 58 - ت .
( 7 ) . آنگاه كه كسانى خدمت پادشاهى گزاردند تا از رهگذر او به هرچه بدان چشم دوختهاند برسند و آن را به چنگ آورند ،