أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ
. « 1 »
همو گفته : اميدواركنندهتر از آن هم اين است كه فرمود :
يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
« 2 » .
ديگرى گفته است : اميدوار كنندهترين آيه در كتاب خدا اين است كه فرمود :
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
« 3 » . يعنى كسانى كه از برترىطلبىاى به سان برترىطلبى فرعون و از فسادى همانند فساد او بركنارند و فرجام خوش نيز از آن كسانى است كه از اين دو ويژگى دورى گزيدهاند - و خدا خود به حقيقت امر آگاهتر است .
فصل [ 7 ] : نعمتهاى خداوند
يكى از پيشينيان گفته است : اگر خواستى نعمت خداوند بر خويش را بدانى ، لختى چشمان خويش ببند و بگشاى تا مصداق اين سخن خداوند برايت روشن شود كه فرمود :
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها
. « 4 »
در كتاب المبهج « 5 » آوردهام : پيراسته باد خدايى كه هيچ شمارندهاى نعمت او شماره نتوان كرد ؛ چرا كه هر حسابى از اين شمارش كوتاه است :
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها
. « 6 »
چون منصور بغداد را ساخت ، نوبخت منجم او را از آنچه ستارگان دربارهء اين شهر پيشگويى داشتند و از اينكه چگونه اين شهر مدتها پابرجا خواهد ماند ، بسيار آباد خواهد شد و دنيا بدان توجه خواهد كرد و مردم بدان نيازمند خواهند بود آگاهانيد . منصور گفت :
هامش
( 1 ) . نساء / 48 : مسلما خدا اين را كه به او شرك ورزيده شود نمىبخشايد و غير از آن را براى هركه بخواهد مىبخشايد .
( 2 ) . زمر / 53 : اى بندگان من كه بر خويش زيادهروى روا داشتهايد ، از رحمت خدا نوميد مشويد . در حقيقت خدا همهء گناهان را مىآمرزد كه او خود آمرزندهء مهربان است .
( 3 ) . قصص / 83 : آن سراى آخرت را براى كسانى قرار مىدهيم كه در زمين خواستار برترى و فساد نيستند و فرجام خوش از آن پرهيزگاران است .
( 4 ) . ابراهيم / 34 : و اگر نعمت خدا را شماره كنيد نمىتوانيد آن را به شمار درآوريد .
( 5 ) . بنگريد به : المبهج ، ص 51 - ت .
( 6 ) . ابراهيم / 34 .