گفتار خود از واژهها و مفاهيم قرآن كريم اقتباس كرده است و اين سلف صالح اعم از صحابه و تابعان هستند كه به سان آن گرامى چنين كردند و پس از آن نيز مسلمانان نسلبهنسل بدين اقتباس روى آوردند و چه بسيار كه به اين اقتباس از قرآن كريم تكيه زدند و از اين رهگذر كلام خويش آراستند و همهء فنون سخن در قرآن كريم را دست به دست به همديگر سپردند .
در اين كتاب از نيكوترين اين اقتباسها آنهايى را خواهم آورد كه بنياد و بندبند آنها شكوهمند و شنيدن و به چنگ آوردن آنها نيز سودمند است و اكنون كه اين مقدمه را ادامه مىدهم ابواب كتاب را نيز نام مىبرم تا هريك از آنها مستقلا شناخته شوند و علت آوردن هركدام براى خواننده روشن باشد . توفيق خويش را تنها از خداوند مىخواهم ، بر او تكيه مىزنم و به درگاه او روى مىآورم .
[ ابواب كتاب ]
باب نخست از كتاب اقتباس دربارهء ستايش خداوند و سپاسهاى سزامند او و نيز ياد كردن از كرانهاى از فضل و نعمت و گستردگى رحمت او و ديگر صفات و افعال اوست كه جلالش بلند و نامش پيراسته باد . اين باب شامل شانزده فصل است .
باب دوم دربارهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و برخى از فضايل و ويژگىهاى اوست كه خداوند آنها را به او گزين ساخته و او را به واسطهء آنچه به وى بخشيد ، بر همهء مردمان برترى داده است . اين مباحث از رهگذر آنچه از قرآن كريم اقتباس شده بيان مىشود و خود شامل دوازده فصل است .
باب سوم دربارهء عترت پاك پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و درخت خاندان نبوت و نيز شمارى از فضايل و افتخارها و بخشى از اخبار و رخدادهاى تاريخى آنان و نيز گزيدههايى از سخنان ايشان است و شش فصل را در خود جاى مىدهد .
باب چهارم دربارهء صحابه است و نيز فضل و شرافتى كه خداوند بديشان گزين ساخته و همچنين سخنان آنان دربارهء همديگر و گزيدههايى از گفتار و نكتههايى از اخبار ايشان و خود مشتمل بر بيست فصل است .
باب پنجم دربارهء پيامبران و ديگر كسانى است كه قرآن از آنان سخن گفته است و نيز آنچه مردم در داستانهاى يادشدگان از قرآن اقتباس كردهاند و در بيان اوضاع و احوال آنان گواه آوردهاند . اين باب در دوازده فصل است .