فصل [ 4 ] : وطندوستى
خانه براى انسانها به سان لانه براى پرندگان ، كنام براى درندگان و آشيانه براى ريزجانوران است . هم آنجا نشان منزلت مرد ، پناهگاه دل ، آسودنگاه جان ، جاى گردآمدن فرزندان ، دوستداشتنىترين دارايى ، محل نهادن زاد و توشهء مرد و جايى است كه وى در آن دوست و دشمن خود را ديدار مىكند و هيچچيز براى مردمان سختتر از بيرون شدن از خانه و كاشانه نيست . خداوند از سرشت بشر در اينباره خبر داده و فرموده است : قالُوا وَ ما لَنا أَلَّا نُقاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا وَ أَبْنائِنا « 1 » . خداوند همچنين بيرون شدن از خانه را با كشتن همرديف ساخته و فرموده است : وَ لَوْ أَنَّا كَتَبْنا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيارِكُمْ ما فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ « 2 » ، فَالَّذِينَ هاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أُوذُوا فِي سَبِيلِي « 3 » و لا يَنْهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ . « 4 » خداوند سپس آيهاى ديگر در پى اين آيه آورده و فرموده است : إِنَّما يَنْهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَ أَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ وَ ظاهَرُوا عَلى إِخْراجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ « 5 » . هم در اين آيه كه فرموده : وَ لَوْ لا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ الْجَلاءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيا « 6 » جلاى وطن را كيفر دنيا قرار داده است .