عكرمه دربارهء آيهء
سَتُدْعَوْنَ إِلى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ
« 1 » گفته : مقصود ايرانيان است .
ضحاك دربارهء آيهء
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
« 2 » گفته است : گاه از عمر مردى تنها سه سال مانده است كه با خويشاوندان پيوند مىگسترد و خداوند نيز سى سال بر عمر او مىافزايد ، به مصداق سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله كه فرمود : هركه دوست دارد عمرش دراز شود ، روزىاش گشاده گردد و مرگ بد از او دور داشته شود از خدا پروا كند و شرط پيوند با خويشاوندان گزارد . « 3 »
سدى دربارهء آيهء
وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ
« 4 » گفته : مقصود اثاث مورد استفاده در خانه از قبيل ترازو ، تيشه ، قدح ، دلو و چيزهايى از اين دست است . برخى هم گفتهاند : مقصود آب و مرتع است .
ابو هريره دربارهء آيهء
وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً
« 5 » گفته : مقصود اترنج ( بادرنگ ) است . كسانى هم كه به همزه خواندهاند گفتهاند : مقصود جاى نشستن و خوراك است .
شعبى دربارهء آيهء
أَنْتُمْ وَ أَزْواجُكُمْ تُحْبَرُونَ
« 6 » گفته : مقصود آميزش است . از او نقل شده كه دربارهء آيهء
إِنَّ أَصْحابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فاكِهُونَ
« 7 » گفته : مقصود برگرفتن بكارت از دختران است .
مكحول دربارهء آيهء
وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً
« 8 » گفته : مقصود آن است كه انسان در برابر كشش به زنان بردبارى ندارد . از او نقل شده كه دربارهء
مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ
« 9 » گفته : مقصود مگس است .
هامش
( 1 ) . فتح / 16 : به زودى به سوى قومى سخت زورمند دعوت خواهيد شد .
( 2 ) . رعد / 39 : خدا آنچه را بخواهد محو يا اثبات مىكند و اصل كتاب نزد اوست .
( 3 ) . « من احبّ ان يمدّ له فى عمره و يبسط له فى رزقه و يدفع عنه ميتة السوء فليتّق اللّه و ليصل رحمه » . حديث را بنگريد در : الاحاديث المختارة ، ج 2 ، ص 158 و 159 ؛ مجمع الزوائد ، ج 8 ، ص 136 و 152 ؛ المعجم الاوسط ، ج 7 ، ص 70 ؛ مسند احمد ، ج 1 ، ص 143 ، ج 3 ، ص 229 و 226 ؛ شعب الايمان ، ج 6 ، ص 222 ؛ الفردوس ، ج 3 ، ص 595 - م .
( 4 ) . ماعون / 7 : و از دادن زكات و وسايل و ما يحتاج خانه خوددارى مىورزند .
( 5 ) . يوسف / 31 : و محفلى برايشان آماده ساخت .
( 6 ) . زخرف / 70 : شما با همسرانتان شادمانه داخل بهشت شويد .
( 7 ) . يس / 55 : در اين روز اهل بهشت كاروبارى خوش در پيش دارند .
( 8 ) . نساء / 28 : انسان ناتوان آفريده شده است .
( 9 ) . فلق / 2 : از شر آنچه آفريده .