به خداوند سوگند تو بر چخماق زدى و از آن آتش برون جهاندى ، و نور را جستى و از آن پرتو هدايت يافتى و كار را تا بن بررسيدى و چكيدهء ناب از آن برگرفتى ، نه به سان آنكه به انديشهء نارسا اندازه كرد و انديشيد « نفرين بر او كه چگونه سنجيد ! » « 1 » پس خدايى را سپاس كه تلاش تو در چنگ زدن به پرتو هدايت را قرين توفيق ساخت ، منزلت تو را بالا برد ، تو را از آتش رهاند و از آلايش شرك و سرگردانى ترديد پيراست ؛
إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
« 2 » و
وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكانٍ سَحِيقٍ .
« 3 »
خداوند تو را سربلند بدارد كه اينك مسجد را جايگزين كليسا و كنيسه ، جمع را جايگزين تكروى ، بيت الحرام را جايگزين قبلهء شام ، صحت تنزيل را جايگزين تحريف انجيل ، يقين موحدان را جايگزين ترديد بىدينان و فرمان امير مؤمنان و مهتر مسلمانان را جايگزين حكم اسقف سركردهء كافران ساختهاى . خداوند آن نعمت را كه به تو ارزانى داشته است بر تو مبارك بدارد و در برابر آن احسانى كه به تو عطا فرموده تو را توفيق شكرگزارى دهد و از فضل خويش تو را بيفزايد ! او بخشندهء صاحب منت است .
كسى ديگر به كافرى ذمى كه اسلام آورده بود چنين نوشت « 4 » : سپاس خدايى را كه تو را به آيين استوارى كه نه خداوند جز آن را مىپذيرد و نه خدا به جز آن شناخته مىشود راه نمود ، چونان كه خود فرموده است :
وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ
« 5 » و نيز فرموده است :
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ
« 6 » . خداوند نعمت خود را بر تو مبارك بدارد و تو را بر سپاس گزاردن يارى دهد . اينك تو ما را برادرى شدهاى كه به دوستى او پايبنديم ، در حالى كه پيش از اين در همسخنى با او گناه مىكرديم و از درآميختن با او با حق مخالفت مىورزيم ؛
هامش
- آوردن بر ما پيشى گرفتند ببخشاى و در دلهايمان نسبت به كسانى كه ايمان آوردهاند كينهاى مگذار . پروردگارا ، به راستى كه تو رئوف و مهربانى .
( 1 ) . اقتباس از آيهء 19 سورهء مدثر :فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ- م .
( 2 ) . لقمان / 13 : به راستى شرك ستمى بزرگ است .
( 3 ) . حج / 31 : و هركس به خدا شرك ورزد چنان است كه گويى از آسمان فروافتاده و مرغان او را ربودهاند يا باد او را به جايى دور افكنده است .
( 4 ) . متن را بنگريد در : عيون الاخبار ، ج 3 ، ص 72 - ت .
( 5 ) . آل عمران / 85 : و هركه جز اسلام دينى ديگر جويد هرگز از وى پذيرفته نشود .
( 6 ) . آل عمران / 19 : در حقيقت ، دين نزد خدا همان اسلام است .