نهاده بود و از همين روى سزامندترين بنا به ويران شدن بود و نيز شايسته اينكه بنايى ديگر بر جاى آن نشيند . آن بنابر بنيادى جز خداترسى استوارى يافته و اثرى بود كه در آن به سوى ستم گام برمىداشتند . پس آن را ويران ساخت تا به خواست خدا به قاعدهء خويش بپيوندد .
طاهر بن حسين گفته است : به عيسى بن رشيد [ بنويسيد ] « 1 » : خداوند تو را حفظ كند و زنده بدارد ! بر من گران است كه به خرد يا كلانى از خاندان تو چيزى جز فرمان گماشته شدن به اميرى بنويسم . امّا دربارهء تو به من رسيده است كه به آن مخلوع تمايلى نشان دادهاى ! اگر اين رفتار گرايشى بر ضد امير مؤمنان بوده است ، اندكى هم كه به تو بنويسم بسيار است ، امّا اگر آنگونهاى كه خداوند فرموده است « مگر آنكس كه مجبور شده ولى قلبش به ايمان اطمينان دارد » « 2 » در اين صورت سلام و رحمت و بركات خداوند بر تو اى امير .
فصل [ 36 ] : تبريك و نامههاى محبتآميز
چون ابو نوح نصرانى اسلام آورد ابو العيناء به او نامهء شادباشى نوشت و در آن نامه - كه سراغ ندارم در اين باب رساتر و نكوتر از آن نوشته شده باشد - چنين آورد : خداوند تو را نعمتى گران داده است در اينكه اهل ذلت و زبونى و كفر و لجاجت را وانهادهاى ، همانها كه « قوم خود را به سراى هلاكت درآورند ، جهنم كه بدان درمىآيند و چه بدقرارگاهى است » « 3 » ، آنانكه « براى خدا مانندهايى قرار دادند » « 4 » و « براى خداى رحمان فرزندى قائل شدند ، در حالى كه خداى رحمان را نسزد كه فرزندى اختيار كند » . « 5 » تو را تهنيت باد در اين نعمت بزرگ كه با مهاجران و انصار و كسانى كه به نيكى از آنان پيروى كردهاند برادر شدهاى . تو اينك برادر آنانى و دعاى آنان براى تو بر درگاه خداوند ، فريضهاى واجب شده است . خداوند مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ
« 6 » .
هامش
( 1 ) . مصححان متن عربى اين افزوده را به استناد آنچه در ادب الكتاب صولى ( ص 151 ) آمده است آوردهاند . م .
( 2 ) . اقتباس از آيهء 106 سورهء نحل :إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ- م .
( 3 ) . اقتباس از آيههاى 28 و 29 سورهء ابراهيم :أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ * جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُ- م .
( 4 ) . اقتباس از آيهء 30 سورهء ابراهيم :وَ جَعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً- م .
( 5 ) . اقتباس از آيههاى 91 و 92 سورهء مريم :دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً * وَ ما يَنْبَغِي لِلرَّحْمنِ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً- م .
( 6 ) . حشر / 10 : و نيز كسانى كه بعد از آنان آمدهاند و مىگويند پروردگارا بر ما و بر آن برادرانمان كه در ايمان -