كند مشغول باشد . خداوند فرموده است :
يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ
. « 1 »
فصل [ 19 ] : گواهان ، پذيرش گواهان ديندار و نپذيرفتن خيانتكاران
ابو اسحاق گفته است : « 2 » او را بدان فرمان داد كه گواهانى را كه به عدالت نامورند همچنان گواهانى عادل و پذيرفته شده بداند و داورى را برپايهء اظهار آنان به انجام رساند ، آنان را به ظاهر سلامت و جامهء درستى و راستى وادارد و در كنار اين كار ديندارى آنان را بررسد و امانتداريشان را واكاود و به ستايش يا نكوهشى كه دربارهء آنان گفته مىشود گوش بسپارد و چون خبر از جرح و تعديل گواهان به او رسد اظهار آن را كه امين است و بر عدالت و پاكى او گواهى دادهاند بپذيرد و از آنكه متهم و مشكوك است دورى گزيند . اگر چنين كند امانتداران به امانتدارى خود خرسند شوند و خيانتكاران دست از خيانت بدارند و همهء گواهان ، امينان و دستياران و جانشينان قاضى آن راه را كه روشنتر است و آن شيوه را كه به توفيق قرين است پىگيرند و اموال و حقوق مردمان حفظ شود و حرمتها و ناموسها مصون ماند . قاضى ، همچنين هرگاه به لغزش يا غفلتى نابخشودنى از يادشدگان آگاهى يابد او را از شمار آن انجمن بيندازد و از حمايت آنان بيرون برد و كسى را جايگزين وى سازد كه ديندارىاش ستوده و به يقينش خرسندى است . خداوند فرموده است :
وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى سَواءٍ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ
« 3 » و
وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ وَ أَقِيمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ
. « 4 »
هامش
( 1 ) . ص / 26 : اى داوود ، ما تو را در زمين خليفه گردانيديم . پس ميان مردم به حق داورى كن و زنهار از هوس پيروى مكن كه تو را از راه خدا بهدر كند . در حقيقت كسانى كه از راه خدا بهدر مىروند به سزاى آنكه روز حساب را فراموش كردهاند عذابى سخت خواهند داشت .
( 2 ) . متن بخشى از پيمان پيشگفته است . بنگريد به : المختار من رسائل الصابى ، ص 122 - ت .
( 3 ) . انفال / 58 : و اگر از گروهى بيم خيانت دارى ، پيمانشان را بهطور يكسان سويشان بينداز . خدا خائنان را دوست نمىدارد .
( 4 ) . طلاق / 2 : دو تن عادل را از ميان خود گواه گيريد و گواهى را براى خدا بهپا داريد .