بپرهيزند و در همهء اينها شرط امانت به جاى آورند و از خيانت حذر كنند و ترازوداران و معيارداران خويش را بر آن دارند كه هر وزن كامل مالى را استيفا كنند و مراقب درستى عيار اموال باشند و در ستاندن آنچه بايد دريافت كرد و در دادن آنچه بايد پرداخت درستى را به كار گيرند .
هم از او چنين خواست به گردآورندگان زكات بسپارد كه زكات را نه بر چهارپايان به خدمت گرفته شده ، بلكه بر گلههاى بيابانچر مقرر بدارند و زكات واجب را از اين گلهها استيفا كنند ، بىآنكه اموالى پراكنده را گرد آورند ، يا اموالى گرد آمده را بپراكنند ، يا آنچه را جزو گله نيست در گله محسوب بدارند و يا چيزهايى چون شتر فحل ، يا گوسفندى كه چوپان از شيرش خوراك خويش تأمين مىكند و يا مالى كه براى استفادهء اختصاصى برداشتهاند به جمع اموال [ مشمول زكات ] بيفزايند . پس چون اين اموال را برپايهء آنچه حق است گردآوردند و براساس آيين استيفا كردند آن را در همان راه كه تعيين شده است صرف كنند و در ميان مستحقاتى كه خداوند در كتاب خويش يادآور شده است ، مگر مؤلفه كه سهمشان ساقط گرديده ، بپراكنند . خداوند مىفرمايد :
إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِي الرِّقابِ وَ الْغارِمِينَ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
« 1 » .
هم بايد به گردآورندگان سرانهء اهل ذمه بسپارد كه در محرم هر سال برپايهء وضعيتى كه آنان دارند و اموالى كه از آن برخوردارند و در چهارچوب طبقاتى كه مشخص شده و حدودى كه گذارده شده و شناخته شده است از ايشان جزيه بستانند و اين جزيه را از زنان ، كودكانى كه به بلوغ نرسيدهاند ، كسانى كه بسيار كهنسال شدهاند و نيز آنان كه بيمارىاى دارند ، آنان كه نادار و تهيدستند و آنان كه ساكن ديرند و به رهبانيت روى آوردهاند نگيرند . خداوند فرمود :
وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا
« 2 » . هم فرموده است :
وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ
. « 3 »
هامش
( 1 ) . توبه / 60 : زكات تنها به تهيدستان و بينوايان و متصديان آن و كسانى كه دلشان به دست آورده مىشود و در راه آزادى بردگان و وامداران و در راه خدا و به در راه مانده اختصاص دارد .
( 2 ) . اسراء / 34 : و به پيمان وفا كنيد ؛ زيرا كه از پيمان پرسش خواهد شد .
( 3 ) . مائده / 44 : و كسانى كه به موجب آنچه خدا نازل كرده داورى نكردهاند آنان خود كافرانند .