فصل [ 8 ] : در برگزارى نماز جمعه و عيد و آباد داشتن مسجد
ابو اسحاق آورده است : او را به رهسپار شدن به مسجد جامع در روز جمعه و رهسپار شدن به مساجد محلهها در روزهاى عيد فطر و قربان فراخواند و البته به آنكه پيش از اين كار به فرش و جامهء مساجد بپردازد ، متوليان و مؤذنان را در مساجد گرد آورد ، مردم را به سوى مساجد بخواند و بدانسوى برانگيزد ، در حالى كه آمادگى لازم را به چنگ آوردهاند ، جامهء خود پيراستهاند ، طهارت واجب را به انجام رساندهاند ، در اين كار تا سر حد توان كوشيدهاند و ترس از خدا و بيم از او را باور دارند و پرهيز از او و ناظر دانستن او را سپر خويش ساختهاند ، فراوان از او مىخواهند و بر درگاه او مسألت مىكنند و بر محمّد صلّى اللّه عليه و إله و خاندانش درود مىفرستند ، با دلهايى دست يافته به يقين ، انديشههايى توجه يافته به دين ، زبانهايى گويا به تسبيح و تقديس و با اميدهايى بسيار به رحمت و مغفرت الهى ؛ چه ، اين نمازگاهها و همايشگاهها خانههاى خداست كه برتريشان داده است و عبادتگاههاى الهى است كه آنها را والايى بخشيده است . در آنها قرآن خوانده شود ، از آنها اعمال به آسمان رود ، پناهجويان به آنها پناه برند و پناهندگان در آنها ايمنى يابند ، پرستشگران پرستش كنند و شبزندهداران به شبزندهدارى پردازند . بر همهء مسلمانان اعم از مسلمانتبار يا وابستهء مسلمانان سزاوار است مساجد را پاس بدارند و آباد سازند ، با مساجد پيوند استوار بدارند و آنها را وانگذارند و بر منبر مساجد براى امير مؤمنان و سپس براى خود ، بنابر رسمى كه در اينباره جارى است دعا كنند . خداوند فرموده است :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ
« 1 » . هم دربارهء آباد داشتن مساجد فرموده است :
إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسى أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ
. « 2 »
هم « 3 » در اينباره كارگزار را فرمان داد كه كارگزاران خويش را سفارش كند به حضور در مساجد جامع و مساجد محلهها در زمانهايى كه در آنها شتافتن به سوى ياد خدا واجب
هامش
( 1 ) . جمعه / 9 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، چون براى نماز جمعه ندا درداده شد به سوى ذكر خدا بشتابيد .
( 2 ) . توبه / 18 : مساجد خدا را تنها كسانى آباد مىكنند كه به خدا و روز بازپسين ايمان آورده و نماز برپا داشته و زكات داده و جز از خدا نترسيدهاند .
( 3 ) . متن از فرمانى است كه ابو اسحاق صابى از سوى مطيع للّه به ابو تغلب غضنفر بن ناصر الدوله ابو محمّد حسن بن عبد اللّه بن حمدان نوشت . بنگريد به : المختار من رسائل الصابى ، ص 126 - 131 - ت .