سپس اين آيه را خواند :
فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً
. « 1 » بعدها زمانى كه پيكار صفين درگرفت اين مرد در ميان شاميان كشته شده بود .
مفسران بر اين اجماع دارند كه تعبير خوابى واحد ممكن است به دليل تفاوت وضع كسان و تفاوت انديشه و منزلت و آيينشان فرق كند و براى يكى رحمت و براى ديگرى عذاب باشد .
براى نمونه ، اگر انسان غل و زنجير را در خواب بيند كه بر دستان بستهاند ، ناخوشايند خواهد بود ، به گواه اين سخن خداوند كه فرموده است :
غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَ لُعِنُوا بِما قالُوا
« 2 » . امّا همين غل و زنجير را اگر انسانى نيكوكار در خواب بيند ، بدان معنا تفسير خواهد شد كه چيزى دست او را براى انجام كارهاى ناشايست بسته است .
چون پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ميان ابو بكر و سلمان برادرى افكند ، سلمان خوابى دربارهء ابو بكر ديد و از آن پس از او كناره گرفت و دورى گزيد . ابو بكر گفت : سبحان اللّه ! تا روز رستاخيز دستانم از كارهاى ناشايست فروبسته شده است . پس اين سخنان را دربارهء رؤيا به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله گفتند و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز همانند سخن او فرمود . « 3 »
دربارهء ابن سيرين روايت مىشود كه مردى نزد وى آمد و گفت : خواب ديدم كه گويا اذان مىگويم . ابن سيرين گفت : به خواست خدا به حج خواهى رفت . پس از چندى مردى ديگر نزد وى آمد و خوابى همانند آورد . ابن سيرين گفت : تو دزدى . توبه كن . پس همنشينان از ابن سيرين پرسيدند : چگونه ميان اين دو تن تفاوت نهادى ، در حالى كه خوابشان يكى بود ؟
گفت : آن مرد نخست را سيمايى شايسته ديدم و از اينروى ، خواب او را به آيهء
وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا
« 4 » تفسير كردم . امّا اين اخير را چنين سيمايى رسا نديدم و خواب او را به آيهء
أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسارِقُونَ
« 5 » برگرداندم .
هامش
از او پرسيد : تو با كدام يك بودى ؟ او گفت : با ماه . پس عمر اين آيه را خواند :فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةًو آنگاه او را از حكمرانى حمص برداشت - ت .
( 1 ) . اسراء / 12 : پس نشانهء شب را تيرهگون و نشانهء روز را روشنىبخش گردانيديم .
( 2 ) . مائده / 64 : دستهاى خودشان بسته باد و به سزاى آنچه گفتند از رحمت خدا دور شوند .
( 3 ) . اين روايت را بنگريد در : ابن سيرين ، تعبير الرؤيا ، ص 28 - ت .
( 4 ) . حج / 27 : و در ميان مردم براى اداى حج بانگ برآور تا پياده . . . به سوى تو روى آورند .
( 5 ) . يوسف / 70 : نداكنندهاى بانگ درداد : اى كاروانيان ، قطعا شما دزد هستيد .