تهديد خود جامه عمل بپوشانم . خاندان نفرين شده و شاخههاى درخت لعنت شده در قرآن « 1 » سختترين كيفر را به شما مىچشاندند و شما را از هيچ حالت مگر به وضعيتى بدتر از آن نمىبردند . اينك « حق آمده و باطل رفته است ، كه باطل رفتنى است » . « 2 »
هماكنون خداوند به دست خاندان پيامبرتان آنچه را كه آنان تباه كرده بودند به صلاح آورده است . ما نه عطاى شما را به تأخير افكنيم ، نه حق كسى از شما را تباه كنيم و نه جان كسى از شما را در گسيل داشتن به خطر اندازيم . خداوند بر ما گواه باد كه بكوشيم و وفا كنيم و بر شما گواه باد كه گوش بداريد و فرمان بريد . « 3 »
يكبار منصور به ايراد خطبه پرداخت و گفت : سپاس خداوند را ، او را مىستايم ، از او يارى مىجويم ، بر او تكيه مىزنم . به او ايمان دارم و گواهى مىدهم كه خدايى جز خداوند يگانه و بىانباز نيست .
در اين هنگام مردى برخاست و گفت : تو را به آنكه به او يادآورى كردى يادآور مىشوم .
منصور روى خود كاملا به سوى او چرخاند و گفت :
گوش مىسپارم ، گوش مىسپارم به كسى كه فرمان خداوند را فهميده و به او يادآور گشته است و به او پناه مىبرم از اينكه ستمگرى تيرهبخت باشم « 4 » و از اينكه احساس قدرت مرا به گناه كشاند . « اگر چنين شود گمراه شدهام و از راهيافتگان نيستم » . « 5 » اى گوينده ، تو در سخنت خدا را قصد نكردى ، تنها خواستى بگويند : برخاست ، سخن گفت ، كيفر ديد ، صبورى كرد ، و كيفر و تهديد و گويندهء آن را سبك شمرد - البته اگر كه من چنين قصدى مىداشتم - و غنيمت شمرد - اگر كه از تو دربگذرم . پس اى مردم مباد چنين رفتارى كنيد ؛ چرا كه اندرز بر ما فرود آمده و از پيشگاه ما كسب شده است . كار را به كسانش بازسپاريد تا اين شتران را آنسان كه به آبشخور درآوردهاند از آن برون برند .
[ منصور سپس ادامه داد : ] و گواهى مىدهم كه محمد صلّى اللّه عليه و إله بنده و فرستادهء اوست .
هامش
( 1 ) . اشاره به آيهء 60 سورهء اسراء :وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ- ت .
( 2 ) . اقتباس از آيهء 81 سورهء اسراء :جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ إِنَّ الْباطِلَ كانَ زَهُوقاً- م .
( 3 ) . خطبه را بنگريد در : نثر الدر ، ج 3 ، ص 79 و 80 - ت .
( 4 ) . اشاره به آيهء 32 سورهء مريم :وَ لَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيًّا- ت .
( 5 ) . اقتباس از آيهء 56 سورهء انعام :قَدْ ضَلَلْتُ إِذاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ- م .