كرده ، پژوهش برادر دكتر محمود جادر با عنوان الثعالبى ناقدا و اديبا « 1 » و سرانجام پژوهش استاد محمّد اشهبار دربارهء يتيمة الدهر در كشور مغرب « 2 » نمونههايى از اين رسالهها و پژوهشهاست .
افزون بر اينها در مقدمهء كتابهاى تحقيق شده ثعالبى نيز تحقيقات ارزشمند و ژرفى درباره او انجام يافته كه از آن جمله است :
- مقدمهء ابراهيم ابيارى و حسن كامل صيرفى بر كتاب لطائف المعارف ؛
- مقدمهء كتابهاى ثمار القلوب ، الاقتباس من القرآن الكريم و تحفة الوزراء ؛ « 3 »
- مقدمهء استاد هلال ناجى بر كتاب الانيس فى غرر التجنيس .
افزون بر اينها دو پژوهش جدى ديگر نيز به آثار ثعالبى پرداخته است :
1 - پژوهش دكتر قاسم سامرائى كه در مجله
Bibiotheca Orintali
( شمارهء ماه ژولاى سال 1975 م . ) منتشر شده و دكتر ابتسام مرهون صفار نيز آن را به عربى برگردانده و آن را در شمارهء 18 مجله المناهل مغرب با عنوان « ملاحظات عن سيرة الثعالبى » منتشر كرده است .
2 - پژوهش دكتر محمود جادر با نام « دراسة توثيقية فى مؤلفات الثعالبى » كه آن را در مجلهء مركز مطالعات و پژوهشهاى عربى در شمارهء 12 و به سال 1983 م . منتشر كرده است . جادر در اين پژوهش به بررسى آمار آثار ثعالبى در گزارشهاى محققان مختلف پرداخته و چنين آورده است :
به نظر مىرسد گستردهترين سياهههاى موجود سياهههايى است كه محققان آثار ثعالبى در مقدمهء آثارى كه تحقيق كردهاند . از اين مجموعه ، استاد احمد عبيد در مقدمهء كتاب بحر البلاغه نام سى و شش كتاب را آورده است ، استاد ابراهيم ابيارى و حسن كامل صيرفى در مقدمهء كتاب لطائف المعارف نام نود و سه اثر را ذكر كردهاند ، دكتر عبد الفتاح محمّد حلو در مقدمهء كتاب التمثيل و المحاضرة نام هشتاد و چهار اثر را گرد آورده است ، خانم دكتر ابتسام مرهون صفار در مقدمهء كتاب الاقتباس من القرآن الكريم نام نود و پنج اثر را آورده ، امّا او خود در مقدمهء تحفة الوزراء شمار اين آثار را به صد و يك اثر رسانده است . « 4 »
هامش
( 1 ) . بنگريد به : الثعالبى ناقدا و اديبا ، بغداد ، 1976 م . ص 66 و پس از آن - ت .
( 2 ) . بنگريد به : دراسة تحليلية لكتاب يتيمة الدهر ، 1979 م - ت .
( 3 ) . الاقتباس من القرآن الكريم ، ص 10 و پس از آن ؛ تحفة الوزراء ، ص 2 و پس از آن - ت .
( 4 ) . دراسة توثيقية ، ص 246 - ت .