سجدهكنندگان باش ، و پروردگارت را پرستش كن تا اينكه مرگ تو فرارسد » . « 1 »
فصل [ 4 ] : درنگ و شتاب
خداوند فرموده است :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ
« 2 » .
يكى از فرزانگان گفته است : حكمران را بايسته است در هرچه به او مىرسد تأمل و وارسى كند و شتاب نورزد تا هنگامى كه حقيقت دربارهء آن برايش روشن شود . بايسته است ادب سليمان عليه السّلام را در پيش گيرد كه گفت :
سَنَنْظُرُ أَ صَدَقْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْكاذِبِينَ
« 3 » .
اصمعى اين شعر مروان بن حفصة را آورده كه گفته است « 4 » :
اليك قصرنا النصف من صلواتنا * مسيرة شهر بعد شهر نحاوله
و لسنا نخاف ان يخيب رجاؤنا * لديك و لكن احسن البر عاجله « 5 »
زمانى كه سديف بن ميمون « 6 » قصيدهء خود را كه در آن به برافكندن بنياد امويان برانگيخته و از جمله ابيات زير را در آن گفته است نزد سفاح سرود : « 7 »
هامش
-وَ كُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ * وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ. متن را بنگريد در : كنز العمال ، ج 3 ، ص 246 ؛ بحار الأنوار ، ج 61 ، ص 47 .
( 1 ) . اقتباس از آيههاى 98 و 99 سورهء حجر :فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَ كُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ * وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ .( 2 ) . حجرات / 6 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، اگر فاسقى برايتان خبرى آورد نيك وارسى كنيد ، مباد به نادانى گروهى را آسيب برسانيد و بعد از آنچه كردهايد پشيمان شويد .
( 3 ) . نمل / 27 : خواهيم ديد آيا راست گفتهاى يا از دروغگويان بودهاى .
( 4 ) . ابيات را بنگريد در : مروان بن ابى حفصة و شعره ، ص 26 - ت .
( 5 ) . براى رسيدن به تو نصف نماز خويش را شكستيم و مسافت يك ماه راه پيمودن را پس از مسافت يك ماه پيموديم و براى آن تلاش كرديم .
ما از اين بيم نداريم كه اميدمان نزد تو به نوميدى پيوندد ، امّا بهترين نيكى كردن آن است كه زود باشد .
( 6 ) . سديف بن ميمون به روايتى از وابستگان عباسيان است . شاعر و اديبى كه به روزگار امويان نزد ايشان بود و پس از برپايى حكومت عباسيان بديشان پيوست و آنان را بر ضد امويان برانگيخت . او بعدها و زمانى كه ابراهيم بن عبد اللّه بن حسن بر ضد منصور شوريد از او طرفدارى كرد و به همين سبب به دستور منصور به قتل رسيد . بنگريد به : الاغانى ، ج 4 ، ص 94 - ت .
( 7 ) . ابيات و نيز ماجرا را بنگريد در : طبقات الشعراء ، ص 40 ؛ الاغانى ، ج 4 ، ص 94 .