سفرهها نشيند بهره يابد . او سپس اين آيه را خواند :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ
. « 1 » آنگاه گفت : مقصود تجارت در بازار است .
مردى به معروف « 2 » گفت : اى ابو محفوظ ، آيا در جستوجوى روزى حركت مىكنى يا نه ؟ گفت : حركت مىكنم ؛ چرا كه خداوند به مريم فرمود :
وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا
« 3 » ، در حالى كه اگر خدا مىخواست بىآنكه مريم در تكاندن درخت تلاشى كند اين روزى را به او برساند ، چنان مىكرد .
فصل [ 3 ] : در ضد آنچه گذشت
حسن بصرى مىگفت : خدا لعنت كند كسانى را كه گرچه خدا روزى مردمان را قسمت كرد ، امّا آنان آن را باور نداشتند . وى سپس اين آيه را خواند :
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ * فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ
« 4 » .
محمود وراق گفته است :
لقد ضمن اللّه رزق العباد * . . . و ابه من رزقه
فلا يشعر القلب خوف المعاش * فيتهم اللّه فى صدقه
و يقطع رزقك بعد الضما * ن و الهر و الكلب فى رزقه « 5 »
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : خداوند به من وحى نفرستاده كه ثروت گرد آورم و از بازرگانان باشم ، بلكه به من وحى كرده است « 6 » كه « با ستايش پروردگارت تسبيح بگوى و از
هامش
( 1 ) . بقره / 267 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، از چيزهاى پاكيزهاى كه به دست آوردهايد انفاق كنيد .
( 2 ) . معروف بن فيروز كرخى كه او را به كنيه ابو محفوظ خواندهاند از وابستگان امام رضا عليه السّلام بود و به سال 200 ق . درگذشت . بنگريد به : صفة الصفوة ، ج 2 ، ص 179 ؛ طبقات الحنابلة ، ج 1 ، ص 381 - 389 ؛ تاريخ بغداد ، ج 11 ، ص 199 - ت .
( 3 ) . مريم / 25 : و تنهء درخت خرما را به طرف خود بتكان ، بر تو خرماى تازه مىريزد .
( 4 ) . ذاريات / 22 و 23 : و روزى شما و آنچه وعده داده شدهايد در آسمان است . پس سوگند به پروردگار آسمان و زمين كه واقعا او حق است همانگونه كه خود شما سخن مىگوييد .
( 5 ) . خداوند روزى بندگان را تضمين كرده است .
پس مباد دل انسان در تأمين معاش بلرزد و خدا را در راستگويى متهم بدارد .
آيا او پس از اينكه تضمين كرده و در حالى كه گربه و سگ از او روزى مىگيرند روزى تو را قطع مىكند ؟
( 6 ) . متن چنين است : ما اوحى اللّه الىّ ان اجمع المال و اكون من التاجرين ، و لكن اوحى الى انفَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ