حفظ مىكنم و آن را به خداى خويش قرض مىدهم و او آن را برايم چند برابر مىكند . « 1 »
شاعر گفته است :
حالان لا تحسن الدنيا بغيرهما * . . . فيه الجود و الولد « 2 »
زين الحياة هما لوكان غيرهما * كان الكتاب به فى ديننا يرد
مقصود شاعر نيز در اين شعر ، اين آيه است كه فرمود :
الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا
« 3 » .
ابن عباس دربارهء آيهء
وَ يَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلى قُوَّتِكُمْ
« 4 » گفته است : يعنى مالى را بر مالتان مىافزايد .
طايفهاى از صالحان فقر را برگزيدند ، از آن روى كه خداوند فرموده است :
إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى * أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى
« 5 » ،
وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ
« 6 » و
إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ
« 7 » .
يكى از مفسران در تفسير آيهء
سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ
« 8 » گفته است : هيچ نافرمانى تازهاى نكردند مگر اينكه خداوند آنان را نعمتى نو داد تا با آن ايشان را بر پلكان سقوط فروتر برد . « 9 »
گفته مىشده است : بدترين دريوزگان كسانىاند كه به اصرار از مردم گدايى كنند « 10 » و به اسراف بخورند . « 11 »
هامش
( 1 ) . اشاره به آيهء 245 سورهء بقره :مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً- ت .
( 2 ) . دو حال است كه دنيا به جز آنها نكو نمىشود . . . در آن بخشايش و فرزند .
آن دو چيز زيور زندگىاند و اگر چيزى جز آنها زيور زندگى بود كتاب آيين ، از آن نام مىبرد .
به گزارش محقق متن عربى ، در اصل نسخه خطى در مصراع دوم از بيت اوّل افتادگى وجود دارد - م .
( 3 ) . كهف / 46 : مال و پسران زيور زندگى دنيايند .
( 4 ) . هود / 52 : و نيرويى بر نيروى شما بيفزايد .
( 5 ) . علق / 6 و 7 : حقا كه انسان سركشى مىكند ، همينكه خود را بىنياز پندارد .
( 6 ) . فصلت / 51 : و چون انسان را نعمت بخشيم روى برتابد و خود را كنار كشد و چون آسيبى به دو رسد ، دست به دعاى فراوان بردارد .
( 7 ) . تغابن / 15 : اموال شما و فرزندانتان صرفا وسيلهء آزمايشى براى شمايند .
( 8 ) . اعراف / 182 : به تدريج از جايى كه نمىدانند گريبانشان را خواهيم گرفت .
( 9 ) . اين نظريه را بنگريد در : تفسير الطبرى ، ج 9 ، ص 135 - ت .
( 10 ) . اشاره به آيهء 273 سورهء بقره :لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً- ت .
( 11 ) . اشاره به آيهء 31 سورهء اعراف :وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا- ت .