ابا الفضل فى تسع و تسعين نعجة * غنى لك عن ظبى بساحتنا فرد « 1 »
اتأخذه منى و قد اخذ الجوى * مآخذه مما اسر و ما ابدى « 2 »
فصل [ 8 ] : داستان سليمان عليه السّلام
يكى از عالمان گفته است : دانش ابزارى است كه به آن كوچك بر بزرگ و برده بر آقا برترى مىيابد . مگر نمىبينيد هدهد با آنكه از پرندگان كوچك است به سليمان ، يعنى همان كه ملكى به وى ارزانى داشته شده بود كه هيچكس را پس از او نسزد « 3 » گفت :
أَحَطْتُ بِما لَمْ تُحِطْ بِهِ وَ جِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ
. « 4 »
دربارهء آيه
لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذاباً شَدِيداً
« 5 » گفتهاند : ميان اين كيفر و اهلى كردن آن پرنده تفاوتى نيست .
ابو شيص دربارهء يكى از كنيزان خود به نام هدهد چنين گفته است : « 6 »
لا تأمننّ على سرى و سركم * غيرى و غيرك او طى القراطيس
او طائرا سأحليه و انعته * مازال صاحب تدبير و تحسيس « 7 »
سود براثنه ميل ذوائبه * صفر حمالقه فى الحسن مغموس « 8 »
قد كان هم سليمان ليذبحه * لو لا سعايته فى ملك بلقيس « 9 »
هامش
( 1 ) . اشاره به آيهء 23 سورهء ص :إِنَّ هذا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَ تِسْعُونَ نَعْجَةً وَ لِيَ نَعْجَةٌ واحِدَةٌ- م .
( 2 ) . اى ابو الفضل ، تو را در نود و نه ميش كه دارى از يك آهوى تنها كه در سراى ما بوده است بىنيازىاى است .
آيا او را از من مىستانى ، در حالىكه دلتنگى او در آنچه پنهان دارم و آنچه هويدا مىسازم بر من چيره شده است ؟
( 3 ) . اشاره به آيهء 35 سورهء ص :قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ هَبْ لِي مُلْكاً لا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ- ت .
( 4 ) . نمل / 22 : از چيزى آگاهى يافتم كه از آن آگاهى نيافتهاى و براى تو از سبا گزارشى درست آوردهام .
( 5 ) . نمل / 21 : قطعا او را به عذابى سخت عذاب مىكنم .
( 6 ) . ابيات را بنگريد در : اشعار ابى الشيص ، ص 69 ؛ نثار الازهار ، ص 85 - ت .
( 7 ) . اين بيت در نثار الازهار ( ص 85 ) چنين روايت شده است :او طائر ساجليه و ابعثيه لنا * مازال صاحب تبيين و تأسيس- ت .
( 8 ) . در نثار الازهار ( ص 85 ) چنين آمده است :سود ترائبه ميل ذوائبه * صفر حماليقه فى الحبر مغموسمترجم از اين دو روايت نثار الازهار را گزيدهتر مىداند و ترجمه را بر اين پايه فراروى مىگذارد .
( 9 ) . بر راز من و راز خويش جز من و خود را و جز طومار كاغذ را محرم مدان