يكى از شاعران « 1 » سروده است :
احلف باللّه و آياته * شهادة صادقة خالدة
ان على بن ابى طالب * امامنا فى سورة المائدة « 2 »
مقصود شاعر در اين شعر اين آيه است كه فرمود :
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ
. « 3 » گويند اين آيه دربارهء على نازل شد ، هنگامى كه در حالت ركوع شنيد كسى گدايى مىكند ، و انگشتر خود را به او صدقه داد . « 4 »
فصل [ 19 ] : واگذاردن خلافت به معاويه از سوى حسن بن على عليه السّلام
چون حسن بن على عليه السّلام فرونشستن آشوب و حفظ جان كسان را در وانهادن درگيرى با معاويه و واگذاردن حكومت به او ديد ، به ايراد خطبه « 5 » پرداخت و در خطبهاى كوتاه چنين گفت : بارى ، خداوند سر سلسلهء شما را به سر سلسلهء ما راه نمود و خونتان را به آخرين ما حفظ كرد . اينك اين حكومت كه من و معاويه بر سر آن با يكديگر ستيز كرديم يا حق انسانى است كه از من بدان سزاوارتر است كه در اين صورت آن را به او واگذاشتم و يا حق من است كه باز هم آن را براى مصلحت امت وانهادم ،
وَ إِنْ أَدْرِي لَعَلَّهُ فِتْنَةٌ لَكُمْ وَ مَتاعٌ إِلى حِينٍ
. « 6 »
هامش
- 175 ، 177 ، 179 ، 182 ، 184 ، 185 ، 330 ، ج 2 ، ص 208 ، ج 3 ، ص 32 ، 338 و 339 ؛ فتح البارى ، ج 7 ، ص 74 ، ج 9 ، ص 65 و ج 12 ، ص 19 ؛ و منابع فراوان ديگر - م .
( 1 ) . شعر از آن ابن بسام است . بنگريد به : مجموعه شعر ابن بسام ، ص 226 - ت .
( 2 ) . به خداوند و آيات او سوگندى راستين و جاويد ياد مىكنم
كه على بن ابى طالب در سورهء مائده امام ماست .
( 3 ) . مائده / 55 : ولىّ شما تنها خدا و پيامبر اوست و كسانى كه ايمان آوردهاند ؛ همان كسانى كه نماز برپا مىدارند و در حال ركوع زكات مىدهند .
( 4 ) . در اسباب النزول واحدى ( ص 113 ) آمده است كه اين آيه دربارهء على بن ابى طالب عليه السّلام نازل شده ، هنگامى كه او در حال نماز انگشتر خود را صدقه داد . همچنين بنگريد به : اسباب النزول سيوطى ، ص 90 - ت .
( 5 ) . متن خطبه را بنگريد در : تاريخ الطبرى ، ج 6 ، ص 93 - ت .
( 6 ) . انبياء / 111 : و نمىدانم ، شايد آن براى شما آزمايشى و تا چندگاهى وسيله برخوردارى باشد .