يَتَرَقَّبُ قالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
« 1 » . چون به كوههاى مكه هم نگريست به تلاوت اين آيه پرداخت :
لَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقاءَ مَدْيَنَ قالَ عَسى رَبِّي أَنْ يَهْدِيَنِي سَواءَ السَّبِيلِ
. « 2 »
حسين عليه السّلام به حر بن يزيد رياحى « 3 » كه به فرمان عبيد اللّه بن زياد به پيكار وى آمده بود فرمود : بد پيشوايى است پيشواى تو ؛ او از كسانى است كه خداوند دربارهشان فرموده است :
وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ
. « 4 »
پس از هنگامهء كربلا از على بن حسين عليه السّلام پرسيدند : اى پسر پيامبر خدا ، چگونه به اسارت درآمدى ؟ گفت : همان حكايت بنى اسرائيل است كه پسران خود را مىكشند و دختران خويش زنده نگه مىدارند . « 5 »
على بن حسين عليه السّلام شب و روز بسيار مىگريست . در اينباره از او پرسيدند . گفت : مرا نكوهش مكنيد ؛ يعقوب يكى از فرزندان خود را از دست داد و آن اندازه گريست كه چشمانش از اندوه سفيد شد « 6 » . امّا من در يك روز ديدم كه افزون بر ده تن از خاندان من سر بريده مىشوند . آيا گمان مىبريد هيچگاه اندوه از دلم برود ؟
يكبار بر سفرهء غذا بود كه كنيزى كاسهاى آبگوشت آورد . پايش به كنارهء سفره گرفت و بر زمين افتاد و آبگوشت بر سر و جامهء على بن حسين عليه السّلام ريخت . آن كنيز گفت : آنان كه خشم خود فرومىخورند . فرمود : من خشم خويش فروخوردم . گفت : و از مردم درمىگذرند .
فرمود : من گذشتم . گفت : و خداوند نكوكاران را دوست دارد . « 7 » فرمود : براى خدا آزاد هستى ، تو
هامش
( 1 ) . قصص / 21 ، موسى ترسان و نگران از آنجا بيرون رفت ، در حالىكه مىگفت : پروردگارا مرا از گروه ستمكاران نجات بخش .
( 2 ) . قصص / 22 : و چون به سوى مدين رونهاد با خود گفت : اميد است پروردگارم مرا به راه راست هدايت كند .
( 3 ) . نام كامل او حر بن يزيد تميمى يربوعى است . از بزرگان تميم بود و او را به بستن راه بر سپاه حسين بن على عليه السّلام و پيكار با وى فرستاده بودند . او در آغاز با امام برخورد كرد . سپس به آن حضرت پيوست و در پيشاپيش او جنگى شگفت كرد و به قتل رسيد . بنگريد به : جمهرة انساب العرب ، ص 227 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 6 ، ص 270 و پس از آن .
( 4 ) . قصص / 41 : و آنان را پيشوايانى كه به سوى آتش مىخوانند گردانيديم و روز رستاخيز يارى نخواهند شد .
اين سخن در تاريخ طبرى ( ج 6 ، ص 232 ) به ابو الشعثاء كه از ياران حسين عليه السّلام بود نسبت داده شده است - ت .
( 5 ) . اشاره به آيهء 49 سورهء بقره :وَ إِذْ نَجَّيْناكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ يُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ وَ يَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ- ت .
( 6 ) . اشاره به آيهء 84 سورهء يوسف :وَ قالَ يا أَسَفى عَلى يُوسُفَ وَ ابْيَضَّتْ عَيْناهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيمٌ- ت .
( 7 ) . اقتباس از آيهء 134 سورهء آل عمران :الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ- ت .