از آيتهايى را كه آنان درخواست كردهاند نياورده است .
قرآن از اواسط دوران مكّى - كه جدل پيرامون آنچه گفتيم شدّت يافت - در ردّ اين ادّعاهاى جدلى مشركان ، اعجاز خود را در برابر آنان به نمايش گذاشت و آنها را به هماوردى با آن فرا خواند ، تا بدين ترتيب ريشهء هر جدل و ترديدى در آن قطع شود ، و اين « تحدّى » [ مبارزه جويى قرآن در ميدان بلاغت ] برهانى قاطع بر اعجاز آن ، و حجّتى كامل در برابر كسانى باشد كه مدّعى شده بودند محمد قرآن را از پيش خود ساخته و به خدا بسته و يا افسانههاى پيشينيان است كه آنها را نوشته است .
اوّلين آيات تحدّى و نمايش اعجاز كه در ردّ منكران نبوّت پيامبر ، بدان بهانه كه او انسانى همانند ساير انسانهاست ، نازل شد آيات مكّى سورهء اسراء بود ؛ و بدين سان اعجاز قرآن در كنار اعتراف به بشر بودن پيامبر - عليه الصلاة و السلام - يك تحدّى آشكار در برابر همه كسانى بود كه چيزى جز ناسپاسى و خود بزرگ بينى را نمىپذيرفتند : « بگو اگر جنّ و انس گرد هم آيند تا همانندى براى اين قرآن بياورند نتوانند همانندى برايش بياورند گرچه همه پشتيبان همديگر باشند . ما در اين قرآن براى مردم از هر مثلى آورديم و بيشتر مردم از چيزى جز ناسپاسى ابا كردند و گفتند : به تو ايمان نخواهيم آورد مگر زمانى كه از زمين براى ما چشمهاى بر جوشانى يا تو را باغى از خرما و انگور باشد و در ميان درختان آن نهرهايى جارى گردانى يا چنان كه خود مدّعى هستى آسمان را پاره پاره بر سر ما افكنى يا خدا و فرشتگان را پيش ما حاضر آورى ، يا تو را خانهاى از طلا باشد يا در آسمان بالا روى ، و البتّه به آسمان رفتنت را نيز باور نخواهيم داشت مگر زمانى كه بر ما كتابى نازل كنى كه خود آن را بخوانيم . بگو : پروردگارم منزّه است ، آيا من جز يك انسان كه فرستادهء خداست بودهام ؟ هيچ چيز مانع مردم نمىشود كه چون هدايت بدانان رسيد ايمان آورند مگر اين كه گفتند : آيا خداوند يك انسان را به عنوان فرستادهء خويش برانگيخته است ؟ بگو : اگر در زمين فرشتگانى وجود داشتند كه به آرامى بر زمين راه مىرفتند بر آنان از آسمان فرشتهاى به عنوان رسول مىفرستاديم . بگو بسنده است كه خداوند ميان من و شما گواه باشد كه او به بندگان خويش بس آگاه و بيناست » ( 88 - 96 ) .
آرى ، او يك انسان و فرستادهء خداوند است و هيچ ترديدى در انسان بودن او و هماننديش با ساير مردم نيست ، و اينك اين قرآن ، معجزهء رسالت او ، همهء آنان ، انسان و پرى را به مبارزه دعوت مىكند تا همانندى براى آن بياورند . هر چند در اين كار پشتيبان يكديگر
الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 55
مساهمون: عائشة عبد الرحمن ( بنت الشاطئ )
ص٥٥