احزاب / 12 :
« وَ إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً »
« و آنگاه كه منافقان و بيمار دلان مىگويند خدا و رسول او جز وعدهء باطل به ما ندادهاند » ؛ لقمان / 33 و فاطر / 5 :
« وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ »
« و آن باطل گرايى گمراه كننده شما را به كرم خدا مغرور نسازد » ؛ حديد / 14 :
« وَ غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ »
« آن گمراه كننده شما را از خداوند گمراه كرد » ؛ حديد / 20 :
« وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ »
« و زندگى دنيا جز كالاى باطل نيست » ؛ و همچنين آل عمران / 185 .
سياق همهء اين آيات ، دربارهء كسانى كه دنيا آنان را مغرور كرده و فريفته ، دربارهء شيطان ، آرزوها و سخنان آراسته و وعدههاى باطل ستمگران به همديگر ، تفسير كلمهء « غرور » به باطل را مىپذيرد ؛ البته با توجه و التفات به غفلتى آشكار كه در « غرور » است و انسان گمراه بدان فريفته مىشود و نمىتواند بطلان و نيرنگ آنچه او را فريفته است درك كند . ]
105 - حصور :
نافع بن ازرق از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد :
« وَ حَصُوراً »
.
ابن عباس گفت : « الّذى لا يأتى النساء » ( آن كه به سراغ زنان نرود ) ؛ و آنگاه به شعر شاعر استشهاد كرد :
و حصور عن الخنا يأمر النا * س « 110 » بفعل الخيرات و التشمير
يعنى : از فحشا دامن در مىكشد و مردم را به كارهاى خير و آستين همّت بالا زدن فرمان مىدهد .
[ اين كلمه در آيهء آل عمران / 39 ، دربارهء زكريا ، آمده است :
« فَنادَتْهُ الْمَلائِكَةُ وَ هُوَ قائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرابِ أَنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيى مُصَدِّقاً بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ سَيِّداً وَ حَصُوراً وَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ »
. يعنى : در همان حال كه او در محراب به نماز ايستاده بود فرشتگان او را ندا دادند كه خداوند تو را به يحيى مژده مىدهد . او كلمهء خدا را تصديق مىكند و خود مهترى است بيزار از زنان و پيامبرى از صالحان .
هامش
( 110 ) در چاپ الاتقان « يا مر أنا لنا » آمده است .