مكشيد كه ما شما و آنها را روزى مىدهيم .
صرف نظر از اين دو آيه ، در مورد ديگرى مادّهء « ملق » نيامده است .
هر چند تفسير « املاق » به فقر تفسيرى نزديك به نظر مىرسد ، امّا بايد بدين نكته نيز توجه داشت كه در قرآن كريم تنها در چنين موضعى واژهء « املاق » را به كار گرفته ، و اين در حالى است كه كلمهء فقر ، فقير و فقرا را دوازده بار به كار برده و آن هم در سياقى است كه واژهء « املاق » نمىتواند به كار آيد : همانند موارد مصرف زكات : للفقراء و المساكين » ، در آيات توبه / 61 ، بقره 271 / و 273 ؛ و يا در موارد استحقاق « فىء » :
« لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ »
« براى تهيدستان مهاجرى كه از خانه و ثروت خويش بيرون رانده شدند » ، در آيهء حشر / 8 ؛ و يا در مواردى جز آن :
« إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ »
« اگر تهيدست باشند خداوند به فضل خود ، آنان را بىنياز مىسازد » ( نور / 32 ) ؛
« فَكُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقِيرَ »
« پس از آن بخوريد و بينوايان فقير را نيز اطعام كنيد » ( حج / 28 ) ؛
« أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ »
« شما به درگاه خداوند نيازمنديد » ( فاطر / 15 ) ؛
« وَ اللَّهُ الْغَنِيُّ وَ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ »
« خداوند بىنياز و شما همان نيازمندانيد » ( محمد / 38 ) .
در آيات فوق بعيد مىنمايد كه بتوانيم فقر را به إملاق تفسير كنيم و مثلا « بائس مملق » را اطعام كنيم ، زكات را به « مملق » ها دهيم و بدانيم كه ما در درگاه خداوند « مملق » هستيم و او غنى و بىنياز است .
در زبان عربى كلمه « ملق » براى شستن لباس و همچنين شير دادن طفل از سوى مادر ، و كلمه « مالق » براى ابزارى كه كشاورز به وسيلهء آن زمين شخم زده شده را هموار مىكند به كار مىرود ؛ و از همين مفهوم هموار كردن است كه كلمه « تملّق » به معنى تلطّف و اين كه چيزى به زبان اظهار كنى كه در دل نيست آمده است .
بنابر اين آيا مىتوان گفت املاق به معنى خرج كردن و هزينه كردن است كه ثروت انسان را فرو مىبلعد ، چنان كه طفلى شير مادر را ؟
ابن اثير عقيده دارد إملاق خرج كردنى است كه دارايى انسان به سبب آن تمام مىشود .
او مىگويد :
اصل إملاق خرج كردن است . گفته مىشود : « أملق ما معه إملاقا ، و ملقه ملقا » ، در اين مورد كه شخص ثروت خويش را از دست بيرون كند و محبوس نسازد . فقر نيز در پى چنين كارى مىآيد و تابع آن است ، و به همين دليل [ در زبان عربى ] لفظ