به ترتيب يعنى :
- گفت : آن سرزمين براى چهل سال بر آنان حرام گشت و در اين مدّت در بيابان سرگردان مانند . پس براى طايفهاى كه فاسقند اندوه مدار ؛ - بگو : اى اهل كتاب ، بر هيچ آيينى نيستيد مگر زمانى كه تورات و انجيل و آنچه را از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده است اقامه كنيد . آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده براى بسيارى از آنان تنها سركشى و كفر افزايد . پس بر طايفهاى كه كافرند اندوه مدار .
از همين مادّه است :
- فعل در آيه اعراف / 93 :
« فَكَيْفَ آسى عَلى قَوْمٍ كافِرِينَ »
« پس چگونه بر طايفهاى كه كافرند اندوه بدارم ؟ » ؛ - فعل در آيهء حديد / 23 :
« لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ »
« تا بر آنچه از دست دادهايد اندوه مداريد و بدانچه به شما رسيده شادمان نگرديد و خداوند هيچ متكبّر خود ستايندهاى را دوست ندارد » ؛ - « أسوة حسنة » ( الگويى شايسته ) ، سه بار و در آيات : احزاب / 21 و ممتحنه / 4 و 6 .
راغب كلمه « أسى » را به « حزن » نيز تفسير كرده ، اما اين كلمه را با اصل معنى خود كه « اسوه گرفتن » و « پيروى كردن » است پيوند داده است . او مىگويد :
« حقيقت اين كلمه همدردى و همراهى با اندوه آن كس كه چيزى را از دست داده است مىباشد . گفته مىشود : « آسيت عليه اسى ، و أسيت له » يعنى بر او يا براى او دردمند و اندوهگين شدم : « فلا تأس على القوم الكافرين » . اصل اين كلمه واوى است ( ا س و ) ، چنان كه مىگويند : « رجل أسوان » به معنى حزين و اندوهگين .
« أسو » عبارت است از بهبود دادن زخم ، و اصل آن از ميان بردن اندوه و درد است ، و « آسى » نيز به معنى طبيب جراح » « 71 » تفسير « أسى » به « حزن » تفسيرى نزديك است ، و در كنار آن اين نكته نيز منظور مىگردد كه « أسى » نسبت به آنچه از دست رفته ، مىباشد و ممكن است بر آنچه خود شخص از دست داده و يا بر آنچه دوستش از دست داده است باشد . در حالى كه حزن مىتواند يك حالت عارضى و گذرا باشد ، چنان كه مىفرمايد :
« فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ »
( مباد گفته آنان تو را اندوهگين كند ) ( يونس / 65 ) ؛ و مىفرمايد :
« إِنِّي لَيَحْزُنُنِي أَنْ تَذْهَبُوا بِهِ »
( اين كه او را ببريد مرا
هامش
( 71 ) ر ك : المفردات .