داديم كه اى ابراهيم ، رؤيايت را به حقيقت درآوردى ، ما بدين سان نيكوكاران را پاداش مىدهيم » ( صافات / 104 ، 105 ) .
- رؤياى يوسف زمانى كه پدرش به او مىگويد :
« يا بُنَيَّ لا تَقْصُصْ رُؤْياكَ عَلى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْداً إِنَّ الشَّيْطانَ لِلْإِنْسانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ »
- « گفت : پسركم : رؤياى خويش با برادرانت مگو كه برايت حيلهاى پردازند . براستى كه شيطان براى انسان دشمنى آشكار است » ( يوسف / 5 ) .
ما زمانى كه سير ماجراها در اين سوره را پى مىگيريم در مىيابيم كه اين رؤيا به تحقّق پيوست و واقعيّت يافت :
وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً وَ قالَ يا أَبَتِ هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَها رَبِّي حَقًّا
- « و پدر و مادرش را بر تخت فرا برد و همه در برابرش به سجده در افتادند و گفت : اى پدر ، اين است تأويل رؤياى من كه پيش از اين ديده بودم و پروردگارم اينك آن را به حقيقت درآورده است » ( يوسف / 100 ) .
- رؤياى پيامبر مصطفى - عليه الصّلاة و السّلام - كه در سورهء اسراء آمده است :
وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ
- « رؤيايى را كه به تو نمايانديم جز آزمايشى براى مردم قرار نداديم » ( اسراء / 60 ) .
- رؤياى پيامبر اكرم كه در سورهء فتح به آن اشاره دارد :
لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ ، فَعَلِمَ ما لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذلِكَ فَتْحاً قَرِيباً
- « خداوند رؤياى پيامبرش را به صدق و حقيقت پيوند داد ، اگر خداوند بخواهد در حالى كه در امنيّتيد گروهى سر تراشيده و گروهى موى كوتاه كرده و در حالى كه هيچ بيمى نداريد مسلما به مسجد الحرام وارد خواهيد شد . او چيزها مىدانست كه شما نمىدانستيد ، و علاوه بر اين در همين نزديكى فتحى نصيب شما كرده بود » ( فتح / 27 ) .
اينها موارد پنجگانهاى است كه كلمهء رؤيا در قرآن كريم و براى پيامبران به كار رفته است . دو مرتبهء ديگر نيز اين واژه در مورد خواب عزيز كه از رؤياهاى صادقه بود به كار مىرود . در آيهء مربوط به اين خواب دوبار قرآن كريم از زبان پادشاه از آن به عنوان « رؤيا » ياد مىكند و علّت اين امر نيز وضوح و جلا و صفايى است كه در اين خواب بوده است ، هر چند كه همين نيز براى سردمداران قوم او اوهامى درهم آميخته و خوابهايى آشفته به نظر مىرسيد :
« وَ قالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرى سَبْعَ بَقَراتٍ سِمانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجافٌ وَ سَبْعَ سُنْبُلاتٍ خُضْرٍ وَ