9 - رعد :
« المر اين آيات كتاب است و آنچه از جانب پروردگارت بر تو نازل شده حق است ، ولى بيشتر مردم ايمان نمىآورند » ؛ « اگر قرآنى توانست بود كه كوهها بدان به جنبش آيند و يا زمين پاره پاره شود يا مردگان را به سخن آرد ، [ جز اين قرآن نمىبود ] كه همه كارها از آن خداوند است . آيا كسانى كه ايمان آوردهاند از اين نوميد نشدهاند كه اگر خداوند مىخواست همهء مردم را هدايت مىكرد ؟
و كافران را پيوسته به سبب آنچه كردهاند حوادث سخت رسد يا در نزديكى خانههايشان فرود آيد تا زمانى كه وعده خداوند فرا رسد كه خداوند در وعده خويش تخلف نكند پيامبرانى هم كه پيش از تو بودند به استهزا گرفته شدند . من به كافران مهلت دادم ، آنگاه همه را فرو گرفتم و آن عقوبت من چه سخت بود . » ( 31 ، 32 ) ؛
« بدين سان اين را به عنوان فرمانى عربى نازل كرديم ، و اگر پس از آن دانشى كه تو را حاصل آمده است از پى خواهشهاى آنان روى ، در برابر خداوند هيچ ياور و نگهدارندهاى نخواهى داشت » ( 37 ) .
با سورهء رعد سورههايى كه با حروف مقطّعه آغاز مىشوند پايان يافت ، چنان كه با آيهء سوره بقره نيز مسئلهء تحدّى و مبارزه جويى و نمايش اعجاز قرآن پايان يافت و اين آيه اين مسئله را براى چندمين بار در مقابل مشركان مطرح ساخت كه اگر دربارهء اين كتاب ترديد دارند همانندى برايش بياورند و اگر نتوانند - كه نمىتوانند - از آتش بترسند .
از استقراى كاملى كه در حروف مقطّعه ، با توجّه به اين كه در چه سورهاى آمده و در چه سياقى قرار گرفته است ، به نكات ذيل دست مىيابيم :
1 - نزول آياتى با حروف مقطّعه از همان اوايل جريان وحى در سورهء قلم آغاز شده تا همگان را به راز پنهان در حروف فرا خواند . پس از آن در اواسط دوران مكّه - يعنى از سورهء ق كه در ترتيب نزول سى و چهارمين سوره است تا سورهء قصص كه چهل و نهمين سوره مىباشد - اين پديده فزونى يافت و پى در پى تكرار شد تا زمانى كه جدل مخالفان دربارهء قرآن به اوج خود رسيد . در اين هنگام مسئلهء تحدّى مطرح شد و آيات قرآن پيوسته مشركان را به ناتوانى متّصف مىكرد و از آنان مىخواست اگر راست مىگويند همانندى براى قرآن يا سورهاى
الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: عائشة عبد الرحمن ( بنت الشاطئ )
ص١٨٩