باشيم امّا زمانى كه پيامبر حق از جانب ما به ميان آنان آمد گفتند : چرا همانند آنچه به موسى داده شده به او داده نشده است ؟ آيا اينان از اين پيش به موسى نيز كافر نشده و نگفتند :
اين ، دو جادوست كه به كمك يكديگر آمده و ما به همه آنها ايمان نمىآوريم ؟ بگو اگر راست مىگوييد از جانب خداوند كتابى بياوريد كه بيش از اين دو راه بنمايد تا من از آن پيروى كنم پس اگر پاسخت ندادند بدان كه آنان تنها در پى خواستههاى دل خويش مىروند ؛ و چه كسى گمراهتر از آن است كه بدون بهره بردن از هدايت خداوند از پى هواى خويش رود ؟ خداوند مردمى را كه ستمكارند هدايت نمىكند بر ايشان سخن در سخن پيوستيم ، باشد كه پند پذيرند » ( 44 - 51 ) ؛ « آن كس كه قرآن را بر تو مقرّر داشته است تو را به وعدهگاهت باز مىگرداند . بگو پروردگار من بدين آگاهتر است كه چه كسى پيام هدايت آورده و چه كسى در گمراهيى آشكار است تو اميد آن نداشتى كه اين كتاب به تو القا شود مگر به عنوان رحمتى از جانب پروردگار خويش . پس هرگز پشتيبان كافران مباش و مباد آنان تو را از آيات خداوند ، پس از آن كه بر تو نازل شده است ، باز دارند ، و مردم را به پروردگار خويش بخوان و هرگز از مشركان مباش » ( 85 - 88 ) .
به نظر مىرسد در اين سورهها كه هم در زمان نزول و هم در ترتيب قرار گرفتن در قرآن به يكديگر نزديك هستند ، در استدلال بر اعجاز ، تأكيد اصلى بر داستانهاى پيامبرانى است كه قرآن كريم حكايت آنان را باز گفته است ؛ چه ، اگر مشركان محمد را به عنوان يك پيامبر تكذيب كردند ، پيش از آنان نيز ملتهايى ديگر چون قوم نوح و عاد و ثمود و قوم لوط و ابراهيم و موسى و عيسى اين پيامبران را دروغگو خواندند ، و اگر مشركان دربارهء معجزهء پيامبر مصطفى - صلّى اللّه عليه [ و آله ] و سلّم - جدل كردند ، اقوام پيشين نيز در معجزات ديگر پيامبران جدل ورزيدند .
در اين ميان از توجّه به اين حقيقت نيز غافل نمىشويم كه در آيات گذشته قرآن كريم خود را به اوصاف ذيل خوانده است : « كتاب عربى روشنگر » ، « تنزيلى از جانب پروردگار جهانيان » ، « آنچه وحى آن را بر خاتم پيامبران فرو آورده است » و « آنچه خداوند آن را بر زبان او ميسّر گردانده تا بدان وسيله متّقين را مژده دهد و طايفهاى سرسخت را بيم رساند » .
در سوره قصص ، دهمين سوره از نخستين سورههاى مكّى كه با حروف مقطّعه آغاز شده است ، تحدّى و مبارزه جويى قرآن نيز شروع مىشود و از مشركان مىخواهد كتابى از
الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 175
مساهمون: عائشة عبد الرحمن ( بنت الشاطئ )
ص١٧٥