خود از او دانش آموختند و اين دانش به وسيلهء مسافران در همه جا انتشار يافت ، تا آنجا كه راويان او را تا چهار هزار تن گفتهاند . در شوال سال 148 هجرى درگذشت و در بقيع كنار پدر و جدش به خاك سپرده شد . برخى گفتهاند كه منصور دوانيقى او را با زهر كشت » . [ 21 ]
محمد سراج الدين رفاعى « جعفر صادق بن محمد باقر بن زين العابدين على بن حسين بن على بن ابى طالب رضى الله عنهم ، به دليل راستگوييش به صادق شهرت يافت ، و مطالبى در كيميا و طلسم و فال به او نسبت دادهاند » . [ 22 ]
عمرو بن وردى ( ابن وردى ) « جعفر صادق بن محمد باقر امام ابو عبد الله هاشمى علوى حسينى مدنى ، ملقب به صابر و فاضل و طاهر ، و مشهورترين لقبش صادق بود . ابو حنيفه و ابن جريح و شعبه و سفيان ثورى و سفيان بن عيينه و مالك و ديگران از وى حديث نقل كردهاند » . [ 23 ]
جمال الدين ابو المحاسن « جعفر صادق بن . . . ، ششمين امام از امامان دوازدهگانه ، مادرش ام فروه دختر قاسم بن محمد بن ابى بكر ( رضى الله عنه ) . به سال 82 در مدينه متولد شد ، و بزرگترين فرزند امام محمد باقر بود . وى نزد پدرش باقر ، كه يگانهء عصرش بود ، علم آموخت و حوزهء درسش را ادامه داد . از كسانى كه از حوزهء درس امام صادق بهره برده و در علوم ظاهر و باطن از وى مستفيض شدهاند ، امام اعظم ابو حنيفه است . امام صادق در علومى چون جفر و كيميا و ديگر علوم مهارتى تام داشت . از جمله كسانى كه در علم كيميا [ شيمى ] از امام مطلب آموخته جابر است . او در زهد و تقوى و قناعت و حسن اخلاق بىمانند بود و به دليل صداقتش به صادق شهره شد . ابو جعفر منصور دومين خليفهء عباسى همواره به ديدهء احترام به امام مىنگريست و از ارشادات و نظرياتش استفاده مىكرد . ابو مسلم خراسانى در آغاز خلافت را به امام صادق پيشنهاد كرد ولى او نپذيرفت . وى داراى هفت پسر و سه دختر بود . در سال 148 ، در حالى كه 65 سال داشت ، در مدينه درگذشت و در كنار پدر و نيايش مدفون گرديد . او امام مذهب شيعى است كه به مذهب جعفرى شهرت دارد » . [ 24 ]
« جعفر بن محمد . . . معروف به صادق ، مادرش ام فروه . . . پيشوايى و عظمت مقام او مورد اتفاق همه است » . [ 25 ]
على قارى
الإمام الصادق و المذاهب الأربعة ( امام صادق و مذاهب چهارگانه ) ( فارسي ) — صفحة 85
مساهمون: اسد حيدر
ص٨٥