عياض ، كه در محاصره خانه عثمان شركت داشت و كشته شد ، از صحابه بود .
مدارك و منابع تاريخى جملگى اتفاق دارند كه صحابه مدينه با ديگر صحابه در جهان اسلام مكاتبه داشته و به آنان پيام داده بودند كه : خليفه ، آئين محمد ( ص ) را تباه كرد ، اگر آرزوى جهاد داريد به سويش بشتابيد 18 .
به هر حال معاويه خونخواهى عثمان را آشكار كرد و از اين كار هدفى جز اعلان جنگ با على ( ع ) نداشت ، چرا كه كينهاى كه او از على ( ع ) در دل داشت در دل هيچ انسانى در گسترهء زمين نبود . عداوت او با على ( ع ) به خاطر ايمان و عدالت على ( ع ) بود ، و دشمنى على ( ع ) با معاويه به خاطر نفاق و ستمگرى او .
اين بود كه معاويه راه نيرنگ و دغل در پيش گرفت و با يارى همفكران و همگنانش مردم را به بهانهء خونخواهى عثمان عليه على ( ع ) تحريك كرد و به جنگ كشاند . اين گونه وسوسهها در دل افراد كم خرد و كم ايمان اثر گذاشت ، پيراهن عثمان را در ميان گرفته و بر او گريستند ، و تمايل آتشين خود را براى انتقام از قاتل عثمان ابراز كردند .
قبيصه عبسى فرستاده معاويه وارد مدينه شد ، على ( ع ) از او پرسيد : پشت سرت را چگونه مىبينى ؟ گفت : مردمى را پشت سر گذاشتم كه جز گروگان گرفتن به چيزى راضى نمىشوند . على ( ع ) گفت : چه كسى را ؟ گفت : تورا ، و من در حالى از شام بيرون آمدم كه شش هزار پيرمرد زير پيراهن عثمان گريه مىكردند ، و منبر مسجد با پيراهن عثمان پوشيده شده است . على ( ع ) پرسيد ، خون عثمان را از من طلب مىكنند ؟ 19 .
موضع معاويه نسبت به عثمان
ابراز مهر و عاطفه ناگهانى معاويه نسبت به عثمان از كجا سرچشمه گرفته بود ؟ و چرا آن روزى كه خبر رسد پسر عمويش عثمان در محاصره قرار گرفته و از وى كمك و يارى خواسته ، به او پاسخ نگفت ؟ مگر گوش معاويه كر بود ؟ ! طبرى مىگويد : عثمان اين نامه را به معاويه در شام نوشت : « بسم الله الرحمن الرحيم : اما بعد ، مردم مدينه كافر شده و سر از اطاعت برتافته ، و بيعت را شكستهاند ، پس سپاهيانى از شام ، سوار بر مركب رام يا بدلگام ، گسيل دار . . . 20 » .
چون نامه عثمان رسيد ، معاويه درنگ كرد . چرا كه مىدانست بين صحابه اتفاق نظر وجود دارد ، و او ميل نداشت كه با رأى آنان مخالفت كند .