اقتضاى سليقههاى نويسندگان و اغراضشان انعكاس يافته است .
دكتر احمد امين مىگويد : تعصب مذهبى ، عدّهاى از پيروان مذاهب را وادار كرده است كه احاديث و اخبارى براى برتر نشان دادن مقام امامشان جعل كنند . به همين دليل است كه احاديثى مبنى بر بشارت پيامبر بر ظهور امامان مذاهب نقل شده است . مثلا درباره ابو حنيفه حديثى نقل شده كه پيامبر درباره اهل عراق گفت :
« خداوند گنجينههاى دانش خود را در ميان آنان قرار داده است » . يا از قول پيامبر نقل شده است كه : « در ميان امتم مردى خواهد بود كه او را نعمان بن ثابت گويند ، كنيه او ابو حنيفه است ، خداوند به دست او سنت مرا در اسلام احياء خواهد كرد » . . .
حتى كار به آنجا رسيد كه عدهاى گمان كردند بشارت ظهور ابو حنيفه در تورات نيز آمده است .
برخى از شافعيان درباره شافعى و مالكيان درباره مالك نيز چنين ادعاهايى كردهاند ، و از تمسك به چنين ادعاها بىنياز نبودهاند .
اين است كه كار بر محققان تاريخ امامان مذاهب دشوار است و آنان در شناخت درست زندگى اين پيشوايان با مشكلاتى روبرو خواهند شد ، زيرا هر نسلى كه پديد آمده مطالبى در فضايل امام خود بر مطالب گذشته افزوده است .
احمد بن صلب بن مفلس ، اخبارى را در مناقب ابو حنيفه جعل كرده و مدعى شده كه آنها را از بشر بن حارث ، يحيى بن معين و ابن مدينى روايت كرده است . [ 1 ]
بدين جهت ضرور مىنمايد دربارهء برخى از مناقبى كه درست مىنمايند و صحت آنها در نظر برخى قطعى شمرده شده و در مقام مدح و ثنا بمثابه اسناد استوار از آنها استفاده مىشود ، تحقيق و بررسى صورت گيرد .
اكنون در برابر خوانندگان مهمترين مناقب ابو حنيفه را ، از نظر درستى و نادرستى آنها ، صادقانه به بحث مىگذاريم ، چرا كه علم از حقيقت پرده برمىدارد و تحقيق حلال مشكلات است . هدف ما در اين تحقيق پيراستن چهره ابو حنيفه از غلو و انعكاس چهره واقعى اوست و بس .
بشارتهايى در باب ابو حنيفه
حنفيان در كتب خود احاديثى را از پيامبر آوردهاند كه با ذكر نام و كنيه ابو حنيفه به ظهورش بشارت داده است ، كه به چند نمونه اشاره مىشود :