بسيارى از شيعيان كشته ، و يا در آتش سوزانده شدند ، محلاتشان به تاراج رفت و در سرتاسر آفريقا شيعيان تحت تعقيب قرار گرفتند . گروهى از شيعيان به كاخ منصور در نزديكى قيروان رفته و در آنجا متحصن شدند ؛ مردم آنان را در محاصره گرفته و فشارهاى سختى بر ايشان وارد آوردند ، شيعيان بر اثر گرسنگى سرانجام پذيرفتند كه از تحصن بيرون آيند ، اما پس از خروج از تحصن جملگى تا آخرين نفر به دست مردم كشته شدند . برخى از شيعيان نيز به مسجد جامع شهر پناه آوردند ولى همه كشته شدند . [ 21 ]
اين حادثه نمونهاى است از مصائب بيشمارى كه بر شيعه وارد آمده است ، اما در عين حال تشيع در حال حاضر در آفريقاى ميانه و جنوب آفريقا رواج دارد و تعداد شيعيان حدود ده ميليون نفر است .
در اندونزى تعداد شيعيان به هشت ميليون نفر مىرسد . علويان تلاش فراوانى در نشر مذهب شيعى در آن ديار داشتهاند . يكى از آنان علامه سيد محمد سيد عقيل است كه آثار ارزشمندى چون : « النصائح الكافيه » ، « العتب الجميل » ، « تقوية الايمان » و « القول الفصل » پديد آورده است ؛ او در سنگاپور ساكن است ، شيعيان داراى كانونهاى ادبى هستند كه بين آنها رابطه و پيوند استوارى وجود دارد .
اما در مصر ، تشيع همزمان با انتشار اسلام رواج يافت ، و كسانى كه در گسترش مذهب شيعه در آن ديار نقش داشتند برخى از اصحاب پيامبر بودند ، كه در گشودن مصر شركت كرده بودند . از آن جمله : مقداد بن اسد كندى ، ابو ذر غفارى ، ابو رافع و ابو ايوب انصارى . اينان از مبلغان و حاميان شيعى بودند .
زمانى در روزگار عثمان ، عمار بن ياسر وارد سرزمين مصر شد و مردم را به تشيع فرا خواند . عمار چنان روح شيعى را در آن سامان رسوخ داد كه سرانجام تمامى مردم مصر به على گرايش پيدا كردند و به مقابله با عثمان برخاستند .
پس از آن [ در روزگار خلافت على ] قيس بن سعد فرمانرواى مصر شد ، و پايههاى تشيع را در اين سرزمين استوار كرد ، و پرچم شيعى را به اهتزاز درآورد ، و سپاهيانش افزون شدند . اما وقتى كه عمرو بن عاص به مصر رفت ، حركت تكاملى شيعى كند شد و اين وضعيت تا پايان كار امويان ادامه داشت . مصريان همواره گرايش درونيشان را به على آشكار كردهاند . تشيع هيچگاه در مصر ريشهكن نشد ، و فقط بر حسب اوضاع و احوال گاه آشكار و گاه پنهان به حيات خود ادامه داد .
امروز در اين سرزمين مذهب شيعى رواج و هزاران پيرو دارد .
الإمام الصادق و المذاهب الأربعة ( امام صادق و مذاهب چهارگانه ) ( فارسي ) — صفحة 312
مساهمون: اسد حيدر
ص٣١٢