سعد بن عباده به شيعه على شناخته بودند .
و اما برخى از نويسندگان پنداشتهاند كه عبد الله بن سبا ، معروف به ابن سودا ، بنيانگذار مذهب شيعى است ، و حال آنكه اين توهمى بيش نيست ، و اين نويسندگان به حقيقت مذهب شيعى آگاه نبودهاند . كسى كه جايگاه ابن سبا را از نظر شيعه مىداند ، و اطلاع دارد كه شيعيان در گفتار و اعمال از او بيزارى جستهاند ، و آگاه هست كه عالمان شيعى جملگى ابن سبا را مورد طعن در دين قرار دادهاند ، مىداند كه اين نسبت تا چه اندازه درست است . ترديد نيست كه حجاز نخستين زادگاه تشيع است . [ 17 ]
* * * امام شيخ محمد حسين كاشف الغطا درباره غاليان و ارتباط آنها با شيعه چنين مىگويد :
اما شيعيان امامى از فرقههاى غلاة تا سرحد تحريم تبرى جستهاند ، چرا كه آنان حتى عقايدى شبيه مسيحيان نيز نداشتهاند ، بلكه از عقايد انحرافيشان اين بود كه امام در ظهور و اتحاد همان خداست ؛ سخنانى كه از بسيارى از صوفيان و مشايخ طريقت مانند حلاج ، گيلانى ، رفاعى و بدوى نقل شده است . تعبيراتى از اين دست ، كه مىتوان آن را چنان كه خود گفتهاند شطحيات ناميد ، حاكى از آن است كه آنان مقام امام را فوق مقام ربوبيت دانستهاند . تصور مقام ما فوق الوهيت ، اگر بتوان چنين چيزى را تصور كرد ، و عقايدى از اين دست ، سخنانى است كه از معتقدان به « وحدت وجود » يا « وحدت موجود » شنيده شده است .
شيعيان دوازده امامى ، يعنى كسانى كه در عراق و ايران و هند و سوريه و افغانستان زندگى مىكنند و تعدادشان به ميليونها تن مىرسد ، جملگى از موضع شيعى خود با سخنان و عقايدى كه به آنها اشاره شد ، مخالفند و آنها را كفر و گمراهى آشكار مىدانند . شيعيان داراى آيين خالص توحيدى هستند ، و خالق را از هر نوع مشابهت به مخلوق مبرا مىدانند ، و صفاتى چون نقص ، امكان ، تغيير ، حدوث و دگرگونى را ، كه با مقام واجب الوجودى و ازليت ناسازگارند ، از ساحت مقدس او به دور مىدانند . آثار و تأليفات شيعى در فلسفه و كلام انباشته است از تقديس و تنزيه مقام ربوبى ، كه به اختصار و يا تفصيل گفته شده است .
* * * به هر حال شيعه از نسبت غلو مبراست ، و منسوب كردن غلوگرانى چون بيانيه و منصوريه و ديگران به شيعه ، ظلم بزرگى است بر اين طايفه ( و ظلمهايى از اين
الإمام الصادق و المذاهب الأربعة ( امام صادق و مذاهب چهارگانه ) ( فارسي ) — صفحة 307
مساهمون: اسد حيدر
ص٣٠٧