روزگار شكوفايى علم ، مذهب اهل بيت به دو منسوب شد ؛ چون هر شيوهاى كه امام مىپسنديد و هر نظرى كه او تأييد مىكرد ، لاجرم به او نسبت داده مىشد و گفته مىشد : « مذهب جعفر صادق » .
از نظر پيدايش و گسترش ، بين مذهب جعفرى و ديگر مذاهب فرق اساسى وجود دارد ، و آن استقلال اين مذهب از انگيزههاى مادى و نيز از نفوذ قدرتمندان است . اين مذهب به دليل شايستگى و توان ذاتى ، توانست زمان را رام كند ، و موانعى كه در سر راهش قرار داشت ، پيروزمندانه پشت سر بگذارد .
اگر اصول و بنيانهاى قدسى آن مذهب نبود ، و اگر استعداد معنوى در تعاليمش وجود نمىداشت ، و مهمتر از همه اگر توجه ويژه خداوند به پيروان رنجديده آن مذهب نبود ، بىگمان در برابر آن همه فشارها و اشكالتراشيهاى ارباب قدرت درهم شكسته و نابود شده بود ؛ اما تمامى آن فشارها خنثى شد و دشمنان جز شكست بهرهاى نبردند و اينان به كاميابى دست يافتند .
پيش از اينكه در مورد چگونگى پيدايى و انتشار مذاهب ، و اينكه چرا برخى از آنها ماندگار شده و برخى ديگر محو شدند ، سخن گفتيم بر ما آشكار شد كه در تمامى اين دگرگونيها دست قدرت و حكومت نقش داشت . روشن شد كه قدرتمندان از مذهبى حمايت مىكردند كه مطابق ميل و اهدافشان بود ، و با مذاهبى ستيزه و مخالفت مىكردند كه نمىپسنديدند . مشخص شد مذاهبى كه پس از رواج و رونق گرفتن در ميان مسلمانان ، فراموش و متروك شدند ، به خاطر بىمهرى حاكمان و عدم حمايت و تبليغ قدرتمندان بوده است .
دشمنى با اهل بيت
تمامى قدرتهاى سلطهگر تلاش خود را در جهت جلوگيرى از گسترش مذهب اهل بيت و كاهش پيروانش به كار بستند . هر دولتى اهداف و آرمانهاى خاصى در جلوگيرى از تحقق مكتب اهل بيت و ستيزه با آن در سطح جهان اسلام داشت ؛ اما امويان سه هدف را در مبارزه با آل محمد دنبال مىكردند :
1 - دشمنى امويان با خاندان نبوت ، قبل از هر چيز ، يك دشمنى ديرين و جوهرى و پيوسته بود ، كه مستمرا فرزندان از پدران ارث برده بودند و اسلام نيز نه تنها آن را زايل نكرد ، بلكه پس از ظهور اسلام بر كينه و عداوت امويان به اهل بيت افزوده شد ، ولى بر خلاف ميل امويان اسلام گسترش يافت و سرانجام آنان رياكارانه