است . او خود داراى مذهبى بود كه به دليل كمى پيرو و عدم موافقت حكومت با آن ، دوامى نيافت . او از بيم گرفتارى گريخت و در حالى كه به دنبالش بودند ، در مخفيگاه خود درگذشت . وى يكى از پيشوايان اسلام ، و از شاگردان تربيت يافته امام صادق به شمار مىآمد . گفتهاند كه بيست هزار تن از او روايت كردهاند . پدرش سعيد بن مسروق از محدثان كوفه بود . ابن معين ، ابو حاتم و عجلى او را موثق دانستهاند .
ثورى در زادگاهش به نيكى رشد يافت ، خاندانش معروف و بنام بودند ، و خود او در ديارش از موقعيت خوبى برخوردار بود . وى از فقيهان عراق بود كه به قصد فراگيرى علم كوچ كرد . منصور تصميم به كشتنش گرفت ، اما توفيق نيافت . به او پيشنهاد قضاوت شد ، ولى او نپذيرفت . مذهب ثورى تا سده چهارم هجرى رواج داشت .
سفيان بن عيينه
ابو محمد سفيان بن عيينه بن ابى عمران هلالى ، وابسته به قبيله بنى هلال در كوفه . او پيشوايى دانشمند و عميق بود ، از امام صادق ، زهرى ، ابن دينار ، ابو اسحاق و . . . علم آموخت . شافعى ، شعبه بن حجاج و بسيارى ديگر از او روايت كردهاند . شافعى گويد : كسى را در فتوى توانمندتر از سفيان نديدم ، در عين حال كسى را در فتواى محتاطتر از او سراغ ندارم . عجلى و شافعى و ديگران او را موثق دانستهاند . شافعى مىگويد : اگر مالك و ابن عيينه نبودند علم در حجاز از ميان مىرفت . او داراى مذهبى بود كه به آنان عمل مىشد ، اما به دليل كمى پيروان و ناسازگارى خليفه عصر ، در سدهء چهارم هجرى پايان يافت . وى در مكه مدفون شد .
حسن بصرى
ابو سعيد حسن بن ابو الحسن يسار بصرى از تابعين ، و پدرش مولى زيد بن ثابت انصارى و مادرش « خيره » مولىام سلمه همسر پيامبر بوده است . حسن در « وادى القرى » « 1 » رشد يافت . او يكى از خوشچهرهترين افراد بصره بود ، اما از مركب به زير افتاد و بينى او شكست و در نتيجه چهرهاش ناموزون شد . وى با اميران و زمامداران رابطهء استوارى داشت و از مروانيان پشتيبانى مىكرد ،
هامش
( 1 ) منطقهاى بين مدينه و شام كه روستاهاى زياد دارد . ( ياقوت ، معجم البلدان ، ذيل وادى القرى )