وليد بن عبد الملك
وليد پس از مرگ پدر ، در روز پنجشنبه نيمهء شوال سال 86 ه . ( روز مرگ عبد الملك ) به خلافت رسيد . و تا لحظه مرگ ، يعنى شنبه نيمهء جمادى الاول سال 95 ه . به خلافت ادامه داد . مدت حكومتش نه سال و هفت ماه بود ، و به هنگام مرگ چهل و شش سال داشت .
مادر وليد « ولادة » دختر عباس بن جزء بن حارث بن زهير بن جذيمة عبسى بود . وليد شديدا تندخو بود و بىلگام ، خشم او بىحساب بود و بسيار زن مىگرفت و طلاق مىداد . گفتهاند ، غير از كنيزكانى كه در اختيارش بود ، شصت و سه زن گرفت . [ 23 ] آدمى لجوج و شكمباره و نيز الكن بود .
او مسجد جامع دمشق را كه به جامع اموى شهرت يافت ، بنا كرد ، و چهار صد صندوق طلا خرج آن نمود . آوردهاند كه در هر صندوق چهارده هزار دينار ، و يا به گفتهاى ديگر بيست و هشت هزار دينار ، قرار داشت . مردم وى را از اين اسراف نكوهش كردند ، و او كه از بيت المال مسلمانان مىبخشيد ، گفت : تمامى اينها از دارايى شخصى من است . چرا كه امويان اموالى كه به حساب دستگاه خلافت دريافت مىكردند ، جزو ملك شخصى خود مىدانستند و لذا هرگونه كه صلاح مىديدند مصرف مىكردند .
وى مسجد النبى را توسعه داد ، آن را آراست و با طلاى خالص مزين ساخت ؛ و نيز آرامگاه زنان پيامبر و ديگر خانههاى اطراف را ضميمه مسجد كرد . [ 24 ] خبيب بن عبد الله بن زبير به او گفت كه مبادا آيهاى از قرآن
إِن الَّذِين يُنادُونَك مِن وَراءِ الْحُجُرات
را نابود كنى ؛ او فرمان داد او را چندان زدند تا مرد . دليل توسعه مسجد النبى را پس از اين خواهيم گفت .
در روزگار وليد ، در بيست و پنجم محرم الحرام سال 95 ه . ، امام زين العابدين ( ع ) به وسيله سم به شهادت رسيد . گويند هشام بن عبد الملك ، به فرمان وليد ، امام را مسموم كرد . [ 25 ] تفصيل آن را پس از اين خواهيم آورد .
شهادت سعيد بن جبير
در روزگار خلافت وليد ، سعيد بن جبير به شهادت رسيد . او در شعبان 95 ه . به فرمان حجاج كشته شد . سعيد از دست حجاج به آذربايجان گريخت ، و از آنجا ، به