( 1 ) با آغاز كار شورا ، عصر حاكميت اولياى صالح كه با انتصاب بر سر كار آمده بودند ، به پايان مىرسد . حاكمان جديد نيز اوليايى صالح هستند كه روش تربيتى آنها به طور كلى فرق مىكند .
حاكم منصوب ، ثمرهء تربيت ويژه و منسجم حاكمان پيش از خود و تعليم يافته با آموزشهايى است كه از امام مهدى عليه السّلام به آنها به ارث رسيده است .
( 2 ) اما حاكم منتخب در جامعهاى به سر مىبرد كه به دليل آن كه اكثريت قريب به اتفاق افرادش ، صالح و عادل هستند ، افكار عمومىاش نيز معصوم مىباشد . در چنين جامعهاى ، كم و بيش افرادى نيز هستند كه به درجه ممتاز و والايى از عدالت و رفتار صالح كه ما نامش را « عصمت » مىگذاريم يا به تعبير حكماى اسلام ، عصمت غير واجبه رسيدهاند . اينان بدين ترتيب شايستگى حاكميت دولت عدل جهانى را به دست خواهند آورد و براى تحقق اين حاكميت ، بايد مردم يكى از آنها را انتخاب نمايند .
( 3 ) در اينجا براى تبيين بيشتر بحث ، به طرح برخى مطالب به شكل پرسش و پاسخ مىپردازيم :
پرسش اول : اولياى صالح چند نفرند ؟
براى پاسخ بايد به روايات گذشته بازگرديم . در خبرى آمده بود : براى ما [ اهل بيت ] پس از قائم عليه السّلام يازده مهدى خواهد بود و در خبرى ديگر خوانديم : پس از او ( مهدى عليه السّلام ) دوازده مهدى خواهند آمد اگر به هر كدام از اين دو خبر جداگانه نظر افكنيم ، هر دو قابل اثبات تاريخى خواهند بود . اما اگر هر دو را با هم ملاحظه نماييم ، هيچ يك اين قابليت را نخواهد داشت .
( 4 ) در نتيجه اگر هر دو قابل اثبات تاريخى نباشند ، اصل نظريه حكومت اولياى صالح از بين خواهد رفت و پاسخ به سؤال بالا دشوار مىشود . در نتيجه ممكن است تعداد آنها كم يا زياد باشد كه اين تابع مصلحتسنجىهايى است كه امام مهدى عليه السّلام خواهند داشت .
در انديشه شيعى عدد دوازده موضوعيت دارد ، چه اينكه امامان معصوم عليه السّلام نيز دوازده نفرند . البته بديهى است كه اين دليلى براى اثبات تاريخى نخواهند داشت .
اگر تنها يكى از دو خبر قابل اثبات باشد ، بايد آن را پذيرفت . در اين صورت مىتوان گفت : خبرى كه تعداد دوازده نفر را مطرح مىسازد ، صحيحتر است .
اما اگر هر دو خبر قابل اثبات تاريخى باشند ، مىتوان با دست برداشتن از ظهور خبر يازده نفر به قرينه خبر دوازده نفر ، در واقع بين آن دو جمع كرد . و در نتيجه عدد دوازده را پذيرفت .
بدين ترتيب معلوم مىشود كه عدد دوازده در هر صورت ، ترجيح دارد . هر چند ممكن است اين نتيجهگيرى نيازمند دليل باشد . ما براى آن كه بتوانيم به پرسش بعدى پاسخ بهترى دهيم ، همين فرض را مىپذيريم .
( 5 ) پرسش دوم : حاكمان صالح چند سال حكومت خواهند كرد ؟
اگر آنها را دوازده نفر بدانيم و هر كدام نيز به مدت عمرى معمولى حكومت كنند ، با عنايت به
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 557
مساهمون: حسن سجادپور
ص٥٥٧