مقدمه
( 1 ) حاكم دولت عدل جهانى پس از امام حجت بن الحسن عليه السّلام چه كسى خواهد بود ؟ براى پاسخ به اين سؤال ، نخست بايد دو نظريه را مورد بررسى و كاوش قرار دهيم :
الف ) رجعت و بازگشت امامان معصوم عليه السّلام به دنيا و تداوم حكومت جهانى .
ب ) به حاكميت رسيدن اولياى صالح .
در تأييد هر دو نظريه ، رواياتى وجود دارد كه مهمترين آنها را آورده و پس از نقد هر كدام به وسيله اصول و قراين كلى ، سرانجام يكى را بر مىگزينيم .
( 2 )
الف ) رجعت
اين مفهوم در گسترهء خود ، مىتواند چند معنا داشته باشد :
1 - ظهور امام مهدى عليه السّلام .
گاه از ظهور آن حضرت عليه السّلام به « رجعت » ياد مىشود . اين تعبير يا بيانگر آن است كه ايشان پس از دوران غيبت به سوى مردم بازمىگردد و يا اينكه با ظهور او ، جهانيان از بيراههء سقوط و انحراف ، به شاهراه حق و عدالت بازمىگردند .
( 3 ) اين سخن درستى است ولى اطلاق واژه رجعت بر آن نادرست مىباشد زيرا موهم معانى ديگرى است كه موجب اشتباه و نزاع مىگردد . بنابراين نيازى به جعل اين اصطلاح نيست و مىتوان از آن رويداد بزرگ ، با تعابير ديگرى ياد كرد . ما در اين كتاب واژهء « ظهور » را برگزيدهايم .
2 - بازگشت برخى اموات به دنيا ( هر چند غير از امامان معصوم باشند ) ؛ به ويژه مؤمنان خالص و ناب و كافران ستيزه جو و كينه ورز .
3 - بازگشت عدهاى از معصومين ؛ مانند : امير المؤمنين عليه السّلام و امام حسين عليه السّلام و چه بسا خود پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله . ترتيب اين بازگشت ، بسان ترتيب قبلى امامت آنها در دنيا نخواهد بود .