( 1 ) قرينه ديگر هم چنان كه پيش از اين به طور مبسوط دانستيم ، آگاهىهاى ژرف و همه جانبه آن حضرت است . بر اين اساس او - به طور مثال - در طبابت شيوههايى را مىشناسد كه بدنش را بدان وسيله تا آنجا كه ممكن است از آسيب بيمارىها نجات دهد و به سلامت زندگى كند .
( 2 ) و ديگر قراينى كه اين گمان را در انسان تقويت مىكند كه آن حضرت بدون وجود توطئهاى خارجى نبايد به اين زودى از دنيا برود . اين قرينهها وجود دارد و نمىتوان آنها را رد نمود ، ولى به هر روى از مرحله گمان فراتر نمىرود و به درجه اثبات تاريخى نمىرسد .
حال كه هيچ يك از اين دلايل چهارگانه كامل نيست پس در اين صورت بايد احتمال مرگ طبيعى آن حضرت را پذيرفت و آن را قابل اثبات تاريخى دانست ؛ زيرا اين رويداد ، اصلى كلى در ميان انسانهاست .
( 3 ) محور چهارم : خبرى كه دربارهء چگونگى كشته شدن امام عليه السّلام از الزام الناصب نقل كرديم غير از آنچه پيشتر آورديم ، داراى نقاط ضعف و كاستىهاى ديگرى نيز هست :
الف ) بسيار بعيد است كه امام مهدى عليه السّلام در حادثهاى عمدى يا توطئهاى برنامهريزى شده به شهادت رسد زيرا آن حضرت توانسته است بشريت را تربيت كند و افكار عمومى جهان را نسبت به حكومت و بزرگى شخصيت و ويژگىها و توانمندىهايش آگاه و خوشبين سازد ؛ همان كارى كه بهترين تأثير را در دل مردم داشته و بيشترين احترامها را برمىانگيزد . در اين صورت بعيد به نظر مىرسد كسى از آن مردم بر ضد او توطئه نمايد .
( 4 ) مردم جهان به تدريج از دلايل واقعى كشتارهاى امام عليه السّلام در آغاز ظهور آگاه خواهند شد و درك خواهند كرد كه با وجود آن منحرفان امكان برپايى عدالت و گسترش خوشبختى و رفاه در جامعه بشرى ممكن نيست و بنابراين آن حوادث ، تأثير بدى در ميان مردم بر جاى نخواهد گذاشت تا موجب توطئهچينى بر ضد او شود . از اين رو وجود توطئهاى كه روايت از آن خبر مىدهد بسيار بعيد مىباشد .
( 5 ) ب ) در خبر آمده است امام عليه السّلام در حالى كه قدم زنان از راهى مىگذرد . به وسيله هاونى سنگى كه بر سر مباركش فرو مىافتد كشته مىشود .
البته استفاده از اين وسيله ( هاون ) در عصر مهدوى كه با تمدن و مدنيتى پيشرفته شكل گرفته ، غير محتمل مىباشد .
شايد كسى مقصود از هاون را ابزارى پيشرفته بداند همانطور كه ما شمشير را بر هر گونه ابزار جنگى اطلاق نمودهايم . ولى سياق كلى خبر ، كشته شدن امام به اين وسيله را نفى مىكند . بر خلاف آنجا كه مىگفتيم :
« إنّ المهدى يظهر بالسيف » يعنى :
« مهدى عليه السّلام ظهور مىنمايد در حالى كه سلاحى همراه خود دارد » .
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 532
مساهمون: حسن سجادپور
ص٥٣٢